De website langzullenwelezen.be gaat begin volgend jaar offline en de informatie wordt sinds 1 november niet meer aangevuld. Wil je op de hoogte blijven van het laatste boekennieuws uit de VRT-programma's en leestips ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

Bariloche

In de zesdelige documentaire reeks Bariloche ontmoet Eric Goens kinderen en kleinkinderen van vergeten Vlaamse collaborateurs die na de Tweede Wereldoorlog naar Argentinië zijn gevlucht om er een nieuw leven te beginnen in Bariloche. Dat bergstadje in de Patagonische Andes staat al decennialang bekend als schuiloord van oorlogsmisdadigers uit Duitsland, Oostenrijk en Italië, zoals Erich Priebke, Adolf Eichmann en Josef Mengele.

Minder bekend is dat ook een grote schare Vlaamse oorlogsmisdadigers haar toevlucht heeft gezocht in Bariloche. De reeks schetst het portret van een aantal van die Vlaamse collaborateurs en de erfenis die ze er achterlieten. Hoe gaan hun kinderen en kleinkinderen om met die loodzware familiale en vooral ideologische nalatenschap?

Bekijk de reeks op Canvas of VRTNU.be

LangZullenWeLezen zocht een paar boeken die je, als je de reeks interessant vond, misschien ook nog wel zouden kunnen bekoren.

1. De draaischijf - Tom Lanoye

‘Ik had me de dag waarop ik word begraven heel anders voorgesteld’. Aan het woord is Alex Desmedt, bezeten door toneel. Tijdens de bezetting wordt hij benoemd tot directeur-generaal van de Koninklijke theaters van Antwerpen. Tom Lanoye vertelt in zijn nieuwe historische roman ‘De draaischijf’ het verhaal van drie innig verbonden levens die door kunst, collaboratie, lafheid en ambitie worden vermalen in het Antwerpen van vlak voor, tijdens en lang na WO II.

Lees meer over dit boek op langzullenwelezen.be

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

2. Tinel tekent Babel en Singer- Koenraad Tinel

De tekenaar en beeldhouwer Koenraad Tinel vertelde in De afspraak over zijn boek waarin zijn tekeningen één worden met 4 kortverhalen: ‘Tinel tekent Babel en Singer’. Niet zomaar verhalen, wel van Isaak Babel en Isaac Bashevis Singer. Tinel, zelf zoon van een collaborateur, bewondert deze Joodse schrijvers en dat komt tot uiting in het boek en bijhorende tentoonstelling in Rijmenam.

Lees meer over dit boek op langZullenWeLezen.be

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

3. Drieman- Wide Vercnocke

In de graphic novel 'Drieman' brengt Wide Vercnocke een heel persoonlijk verhaal, dat van het collaboratieverleden van zijn grootvader en hoe hij en zijn vader hiermee worstelen. 'Drieman' brengt het pakkend en persoonlijk verhaal van drie mannen: de grootvader, vader en de tekenaar zelf. Het gaat over het verleden van de grootvader, Ferdinand Vercnocke, die na de Tweede Wereldoorlog veroordeeld werd tot 10 jaar gevangenisstraf wegens collaboratie. Ferdinand was in de jaren 30 een dichter van 'de Vlaamse zaak', hij publiceerde in de Vlaams-nationalistische krant 'Volk en Staat' en was na de oorlog het boegbeeld van de veroordeelde Vlaamse literaire collaborateurs.

Lees meer over het boek op langzullenwelezen.be

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

4. De opgang- Stefan Hertmans

'De opgang' van Stefan Hertmans vertelt het levensverhaal van Willem Verhulst. Verhulst is SS'er én de vorige eigenaar van de Gentse woning waar Stefan Hertmans jarenlang woonde. Net zoals in de bijzonder succesvolle roman 'Oorlog en terpentijn' verweeft Hertmans een persoonlijk verhaal met een veel groter (oorlogs)verleden.

Lees meer over het boek op langzullenwelezen.be

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

5. Torens van boeken- Ruben Mantels

De Boekentoren van Henry van de Velde is een opvallend landmark in de Gentse skyline. Sinds 1942 is hier de collectie boeken van Universiteit Gent ondergebracht. Maar de geschiedenis van de Gentse universiteitscollectie is nog veel ouder, en weerspiegelt onze veranderende omgang met boeken en kennis. Historicus Ruben Mantels, verbonden aan het Instituut voor Publieksgeschiedenis van UGent en aan de Universiteitsbibliotheek, vertelt dit verhaal in 'Torens van boeken'.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was er de collaboratie van de Vlaamse Hogeschool. Willem De Vreese, de toenmalige bibliothecaris, hield uitgebreide dagboeken bij waarin hij werking van de bibliotheek, dag aan dag, beschreef. In 1919 werd hij ter dood veroordeeld en hij is naar Nederland gevlucht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef de Boekentoren relatief ongeschonden, op het dak stond een Duits afweergeschut.

Lees meer over het boek op langzullenwelezen.be

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

6. Kinderen van de collaboratie - Piet Bonquet

Voor de familieleden van collaborateurs waren de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog groot. Ze deelden mee in de bestraffing en de schaamte. Kinderen hadden het vaak nog lastiger, omdat een normaal familieleven werd verstoord door feiten waar ze helemaal niets mee te maken hadden. Het zijn ervaringen waar ze een leven lang over hebben nagedacht. De getuigenissen uit de spraakmakende Canvasreeks Kinderen van de collaboratie werden samengebracht in boekvorm.

Herbekijk de Canvasreeks op VRT NU

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

7. Kinderen van de repressie - Koen Aerts

De Tweede Wereldoorlog is niet gestopt in 1944. Niet alleen wie verdacht werd van samenwerking met de nazi’s kreeg de rekening gepresenteerd, maar ook hun kinderen konden klappen krijgen. Velen droegen de oorlog en de repressie een leven lang mee: ze werden geconfronteerd met praktische en familiale problemen, schuldgevoelens, wrok, het oordeel van de goegemeente en een heleboel onbeantwoorde vragen. Net die zeer uiteenlopende verhalen staan centraal in Kinderen van de repressie, een baanbrekende analyse van deze erfenis van de jaren veertig in Vlaanderen. Historicus Koen Aerts legde met dit onderzoek de basis van de spraakmakende Canvasreeks in het najaar van 2017.

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

8. De onbevlekte - Erwin Mortier

‘De onbevlekte’ is de opvolger van ‘Marcel’, het debuut van Erwin Mortier dat in 1999 verscheen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte Marcel verzeild in de collaboratie en kwam hij terecht aan het Oostfront. In ‘De onbevlekte’ komt het hoofdpersonage, de achterneef van Marcel, er gaandeweg achter wat er is gebeurd en poogt hij dat verleden te ruste te leggen op een symbolische manier.

Lees meer over het boek op langzullenwelezen.be

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

9. Hubertina - Kristien Hemmerechts

In haar nieuwe roman ‘Hubertina’ reconstrueert Kristien Hemmerechts het leven van Hubertina Aretz. Op basis van haar eigen getuigenissen en onderzoek in archieven kon Kristien Hemmerechts gestalte geven aan deze vrouw, die gedreven door een sterk rechtvaardigheidsgevoel zichzelf in een hachelijke positie bracht soms met gevaar voor eigen leven. Geboren in een streng katholiek mijnwerkersgezin in Horbach bij Aken in 1893, botste ze als volwassen vrouw al snel met het nationaal socialisme. Door haar huwelijk kreeg ze de Belgische nationaliteit en hielp ze tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken Joden in Antwerpen.

Een paar jaar later zat zij in de schoot van de Vlaamse Beweging waar wel wat collaborateurs huisden. Een mysterie voor Hemmerechts. Aan de ene kant heeft ze geleden onder het Nazisme en na de oorlog zie je haar een bocht nemen en kiest ze de kant van de voormalige collaborateurs. En dat vond Hemmerechts wel interessant en dat maakte de detective in haar wakker. 'Over iemand die erg rechtlijnig is kan je geen boek schrijven.' Het zich inzetten voor de collaborateurs heeft haar ook een soort maatschappelijke rol gegeven', volgens Hemmerechts.

Lees meer over het boek op langzullenwelezen.be

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas

10. Fake news in oorlogstijd. Duitse mediamanipulatie en de Flamenpolitik - Bruno Yammine

Tijdens de Eerste Wereldoorlog probeerde de Duitse bezetter België intern te splijten. Dat gebeurde door het voeren van een Flamenpolitik, een beleid dat erop gericht was de Vlamingen in het harnas te jagen tegen België. Dat lukte, want een klein deel Vlaamsgezinden collaboreerde inderdaad. Vanaf 1914 zou Berlijn in het bezette land de Vlaamse beweging onophoudelijk bestoken met een grootscheepse mediacampagne. De propaganda die eraan ten grondslag lag was zó vernuftig en ingenieus dat ze niet alleen tijdgenoten overtuigde, maar zelfs meer dan een eeuw later nog steeds historici misleidt. Het is een mooi staaltje van 'fake news' avant la lettre.

Herbekijk het interview in de Boekathon op VRT NU

10 boeken over collaboratie om te lezen bij docureeks Bariloche op Canvas
Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief