Kunstenaar Maarten Vanden Eynde brengt een overzicht van zijn oeuvre in 'Gravend naar de toekomst'

Kunstboek Klara

Kunstenaar Maarten Vanden Eynde bestudeert al twee decennia de impact van de menselijke vooruitgang op de geologische structuur van de aarde. De monografie 'Gravend naar de toekomst', verschenen bij Mercatorfonds, brengt een overzicht van zijn praktijk.

Hij zit in de uitzending van Pompidou, samen met Frank Westerman, auteur van 'De kosmische komedie', om tekst en uitleg te geven bij het boek.

Toekomstige archeologie

In Herzele kan je menhirs gaan bekijken die Maarten er heeft geplaatst. Ze zijn gemaakt uit baksteen en zijn de fictieve restanten van een menselijke beschaving die eventueel in de toekomst kunnen gevonden worden. 'Het fascineert me eindeloos om na te denken wat voor restanten er zullen overblijven en hoe die geanalyseerd zullen worden', vertelt hij. 'Een soort archeologie voor de generaties na ons, van wat die op de aarde zullen vinden en wat dat over ons gedrag zal vertellen. Toekomstige archeologie, maar nog verder weg omdat ik zeker opensta voor de mogelijkheid dat de mens er dan niet meer zal zijn of niet meer in de biologische vorm die we nu kennen, maar in een soort van post-human of trans-human organisme'.

Homo Stupidus Stupidus

'Er is een theorie die zegt dat wij de marsmannetjes zijn, buitenaards leven, meegekomen met een komeet die de aarde heeft gekoloniseerd. Om diezelfde reden is er ook leven op Mars omdat we daar al zijn gepasseerd in een andere vorm', gaat hij verder. Maarten creeërde de Homo Stupidus Stupidus. Een menselijk skeletje op een verkeerde manier, zonder enige voorkennis van de menselijke anatomie, opnieuw in elkaar gezet. 'Mijn idee is dat in de archeologie heel vaak door middel van een paar heel kleine restanten een groter geheel gecreëerd wordt dat fictief is...er komt een zekere subjectiviteit bijkijken. Het is fascinerend dat geschiedenis flexibel is, constant verandert en herschreven moet worden. En dat die waarheid of realiteit iets ongrijpbaar is.'

Als kunstenaar geeft hij kritiek op de actualiteit, op het menselijk gedrag, de Homo Studipus Stupidus. Er zit een heel grote ethische factor in zijn werk. 'Van kleins af heb ik veel problemen gehad met hoe mensen zich gedragen. Dat gaat niet over bepaalde individuen, maar hoe we als soort invloed hebben op de aarde en de leefomgeving die niet alleen de onze is. Het grenst aan het onbegrijpelijke dat we één van de weinige organismen zijn die, naast virussen, de eigen leefomgeving zo om zeep helpen dat we er niet meer in kunnen leven', gaat hij verder.

Zo heeft Maarten in 2005 in het Forum Romanum een ingreep gedaan, hij heeft er een koffiekopje ingegraven, en hij liet zich hiervoor inspireren door het nieuws dat de catagolus van meubelgigant IKEA het meest geprinte boek uit de geschiedenis was geworden en de bijbel heeft voorbijgestoken. 'Geschiedenisvervalsing?' werpt Chantal Pattyn op. Hij wilde de toekomstige archeologen gewoon een handje helpen. 'Het is een omgekeerde archeologische actie', verklaart Maarten.

Hij vertelt ook over zijn ontmoeting met 'captain Charles Moore', catamaranzeiler, die als eerste alarm sloeg over de gigantische hoeveelheden drijvend plastic in de oceanen. De kunstentaar is hiermee aan de slag gegaan.

Voor zijn boek heeft Maarten ook een aantal wetenschappers gecontacteerd. Tegenwoordig werkt hij veel rond lithium en daarom zit hij vaak in Congo waar de grondstof geïnd wordt.

Herbeluister hieronder Pompidou met Maarten Vanden Eynde.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief