Wie verraadde Anne Frank tijdens de Tweede Wereldoorlog en waarom? Nieuw onderzoek wijst in richting van Joodse notaris

Non-fictie VRT NWS

Wie heeft Anne Frank en haar gezin verraden? Die vraag houdt Nederland al bijna 80 jaar in de ban.

Een Joodse notaris zou het adres van het Achterhuis, de schuilplek van Anne Frank en haar familie, doorgegeven hebben aan de nazi's om zichzelf en zijn familie te redden. Dat is de conclusie van een nieuw onderzoek waarbij een team van 23 personen kunstmatige intelligente en moderne onderzoekstheorieën heeft ingezet om alle informatiebronnen opnieuw naast elkaar te leggen.

De details van het onderzoek staan ook in het bijhorende boek 'Het verraad van Anne Frank. Het baanbrekende onderzoek van een internationaal coldcaseteam in Nederland' van Rosemary Sullivan, emeritus hoogleraar aan de universiteit van Toronto.

Wie zijn Anne en Otto Frank ?


Anne Frank is wereldberoemd geworden met het dagboek 'Het achterhuis' dat ze schreef toen ze tijdens Wereldoorlog II samen met haar familie ondergedoken leefde in het Achterhuis aan de Prinsengracht in Amsterdam. De ingang naar hun woonruimtes zat verscholen achter een boekenkast.

Op 4 augustus 1944 werd de familie Frank ontdekt. Ze werden daarna gedeporteerd naar het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau. Anne stierf in februari 1945 aan tyfus in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Ze was 15 jaar.

Haar dagboek werd na haar dood gepubliceerd, het is een van de meest gelezen boeken ter wereld. Anne Frank is een symbool geworden voor de Holocaust, de systematische vervolging en genocide van 6 miljoen Joden tijdens WO II. Vader Otto was het enige lid van het gezin dat WO II overleefde, hij stierf in 1980.

De conclusie van de onderzoekers is dat de vooraanstaande Amsterdamse notaris Arnold van den Bergh onderduikadressen aan de Duitsers zou doorgegeven hebben om de veiligheid van zijn eigen gezin te garanderen. Definitief bewijs daarvoor werd niet gevonden, maar volgens het team lijkt het er in ieder geval op dat ook vader Otto Frank zelf de theorie serieus nam.

'Omdat er bij zo'n oude zaak geen DNA-bewijs of videobeelden zijn, zul je altijd moeten uitgaan van indirect bewijs', zegt gepensioneerd FBI-rechercheur Vince Pankoke aan de Nederlandse openbare omroep NOS, die het verhaal vanochtend prominent online brengt. 'Toch heeft onze theorie een waarschijnlijkheidspercentage van zeker 85 %. We hebben geen smoking gun, maar wel een warm wapen met lege hulzen ernaast.'

Onze theorie heeft een waarschijnlijkheidspercentage van 85%

Historicus Koen Aerts (UGent) over dit onderzoek in De afspraak

In 'De afspraak' waarschuwt historicus Koen Aerts (UGent) voor een te grote 'hoera'-stemming over dit onderzoek. 'Het is in de vitrine gezet als zeer innovatief, terwijl dit eigenlijk een vorm is van klassiek historisch bronnenonderzoek. Het goede is dat veel bestaande theorieën kunnen afgevinkt worden als niet waarachtig. Dit is een goede basis voor verder onderzoek, maar je kan de resultaten ervan niet definitief afkloppen.'

Lees verder op vrtnws en bekijk er de reportage en de reactie van historicus Koen Aerts in De afspraak.

Reactie Anne Frank Fonds

Het Zwitserse Anne Frank Fonds is bijzonder kritisch over de conclusies van het internationale onderzoeksteam dat de inval in het Achterhuis in 1944 heeft onderzocht. 'Op bijna elke pagina staan feitelijke onjuistheden', vindt het Fonds. Volgens hen grenst de conclusie dat de familie tijdens de Tweede Wereldoorlog verraden zou zijn door de Joodse notaris Arnold van den Bergh aan een complottheorie.

Lees verder op vrtnws.be

Uitgeverij biedt verontschuldigingen aan

31 januari 2022 - De uitgeverij van 'Het verraad van Anne Frank' laat het boek voorlopig niet in herdruk gaan en biedt ook verontschuldigingen aan. Dat laat ze weten in een brief aan haar auteurs. Het boek stelt dat een Joodse notaris de schuilplaats van het Joodse meisje tijdens WO II zou hebben verraden, maar het onderzoek krijgt veel kritiek.

'We bieden onze oprechte verontschuldigingen aan, aan eenieder die zich door het boek gegriefd acht.' Met die woorden besluit uitgeverij Ambo Anthos een brief aan al haar auteurs waarin ze reageert op de commotie die is ontstaan rond 'Het verraad van Anne Frank', een vertaling in het Nederlands van 'The betrayal of Anne Frank' van Rosemary Sullivan die eerder deze maand in haar beheer is verschenen.

Lees verder op vrtnws.be

'Heel onzorgvuldig onderzoek' - Prof. Bruno De Wever

31 januari 2022 - De Nederlandse uitgeverij van het boek 'Het verraad van Anne Frank' biedt haar excuses aan en laat het boek voorlopig niet in herdruk gaan. Dat laat ze weten in een brief aan haar auteurs. De publicatie was een paar weken geleden wereldnieuws omdat het een Joodse notaris aanwees als de verrader van de schuilplaats van het Joodse meisje tijdens WO II. Alleen kreeg het onderzoek meteen hevige kritiek van historici. Historicus Bruno De Wever van de UGent vreest wel dat het kwaad intussen geschied is. Dat vertelt hij in 'De Wereld Vandaag'.

Herbeluister het gesprek op Radio 1 Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief