'Verlichting onder vuur': Dyab Abou Jahjah over woke, islamisme en extreemrechts

De Afspraak

Woke, islamisme en extreemrechts. In zijn boek ‘Verlichting onder vuur’ schrijft Dyab Abou Jahjah dat deze drie stromingen de Verlichting en haar verwezenlijkingen onderwerpen.

Wat hebben deze drie stromingen met elkaar gemeen en waarin verschillen ze van elkaar? Hoe ver wijkt die boodschap af van het discours dat hij zo’n twintig jaar geleden voerde toen hij bekend stond als staatsvijand n° 1?

Verandering van standpunt

'Tussen je dertigste en je vijftigstje in je leven, en zeker als schrijver tussen je eerste en vijfde boek, verander je van mening,' vertelt Dyab Abou Jahjah. Ik vind die evoluties normaal. Dat zijn geen intellectuele omwentelingen, maar die staan gewoon in het verlengde van elkaar. Maar ik merk dat als je schrijver of activist bent, dat mensen moeilijk geloven dat je een standpunt van twintig jaar geleden anders kan bekijken. Dat is absurd, want mensen weten van zichzelf dat ze dat ook doen.'

Marxisten spreken over 'de jonge Marx' of 'Marx': er zijn twee verschillende Marx'en,' illustreert de schrijver. Er is een verschil in meningen tussen de jonge en oudere Marx. 'Maar als het gaat over schrijvers of politici, dan worden we vastgepind op oneliners.'

Identiteitspolitiek

Wat hebben woke, islamisme en extreemrechts met elkaar gemeen? 'Het zijn drie stromingen van de identiteitspolitiek,' verklaart Abou Jahjah. 'Je hebt ultranationalisme, in Europa is dat vaak extreemrechts. Je hebt ultrareligieus extreemrechts islamisme. Veel mensen vergeten dat islamisme ook extreemrechts is. Dat is ook identitair en suprematistisch. Dan heb je een culturele, ideologische stroming die in Europa geen sterke partijen of woordvoerders heeft, maar toch zijn weg vindt naar de instellingen, via diversiteitscharters en zo.' Met die laatste stroming bedoelt hij de 'wokebeweging'.

'Ik heb over de wokebeweging geschreven voor die zo heette,' zegt Abou Jahjah. 'Ik noemde ze de minderheidsidentiteitspolitieke activisten. Toen ik het woord 'woke' ontdekte, was dat voor mij een semantische oplossing. Zij noemen zichzelf vaak antiracistische activisten, maar ik voel mij, als antiracist, daarmee aangevallen, want het narratief dat ze verkopen is voor mij geen antiracisme.'

Waarom zet de 'wokebeweging' de Verlichting onder vuur?

Bekijk het volledige interview met Dyab Abou Jahjah in De Afspraak hieronder.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief