Literatuurmuseum

Unieke vondst in het VRT-archief: plaatopname van herbegrafenis Paul van Ostaijen

Poëzie VRT NWS


Dichter Paul van Ostaijen werd 125 jaar geleden geboren en zijn meesterwerk 'Bezette stad' is een eeuw oud. Komend weekend gaan twee tentoonstellingen open over Van Ostaijen. Net nu duikt in het VRT-archief een plaatopname op met een verslag van de herbegrafenis van Paul van Ostaijen op het Schoonselhof in Antwerpen. De plaat is onlangs gedigitaliseerd, samen met duizenden anderen oude opnames.

Paul van Ostaijen staat volop in de belangstelling, een eeuw na de publicatie van zijn revolutionaire dichtbundel 'Bezette stad'. Van Ostaijen stierf erg jong, op zijn 32e, aan de gevolgen van tuberculose. Hij was opgenomen in een sanatorium in Miavoye, in Wallonië. Daar overleed hij in 1928 en werd hij eerst begraven op het plaatselijke kerkhof.

In 1932 werd zijn stoffelijk overschot naar Antwerpen overgebracht en werd hij opnieuw ter aarde besteld op de begraafplaats Schoonselhof. Dertig jaar later kreeg Van Ostaijen dan zijn definitieve rustplaats op het erepark van dezelfde begraafplaats, waar de belangrijke burgers van de stad Antwerpen liggen. Van die derde (!) begrafenis is nu een uniek klankverslag opgedoken in de VRT-archieven. Het stond op een lakplaat, die recent gedigitaliseerd werd.

Op reportage met een 'lakplaatgraveermachine'

Lakplaten hoorden bij de eerste manieren om klank te registreren, voor andere 'dragers' zoals de magneetband, de vinylplaat, de cassette, de cd of de usb-stick. Lakplaten waren in gebruik bij het NIR, de voorloper van de VRT, van 1930 tot begin jaren 60. Het zijn metalen, glazen of kartonnen platen met een laagje lak, waarin de geluidsopname werd gegroefd.

Alan De Feyter, die de Van Ostaijen-opname opdook en restaureerde in het VRT-archief, neemt ons mee naar 1952. De lakplaten werden ter plekke gemaakt. Naast het graf van Van Ostaijen moet dus een technicus in de weer zijn geweest met microfoons en met twéé graveertoestellen om op tijd te switchen, want de plechtigheid duurde langer dan één plaatkant.

Lees verder op vrtwns.be en beluister er ook het fragment

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief