Tanya Volk

Tobias Wals, vertaler van Oekraïense literatuur, over de kunstwereld en het culturele erfgoed in Oekraïne

Pompidou

Welke impact heeft de Russische inval in Oekraïne op de kunstwereld en het culturele erfgoed ter plekke? Pompidou sprak met Tobias Wals, literair vertaler en onderzoeker.

Tobias Wals is slavist, vertaler en zelf ook schrijver. Hij doet onderzoek naar de geschiedenis van de Holocaust in Oekraïne. Hoe is hij in Kiev beland? 'Ik heb Russisch gestudeerd. Toen ik klaar was met studeren wilde ik mijn Russische spreekvaardigheid verbeteren en ik wilde eigenlijk werken in Rusland. Maar ik kreeg geen visum, dus toen dacht ik: dan ga ik maar naar Oekraïne. Ik heb er twee jaar gewoond en ook Oekraïens geleerd.'

Hoe komt het dat we zo weinig weten over Oekraïense literatuur? 'In Nederland en België hebben we een sterke slavistiek, maar alleen maar voor Russisch en Pools,' legt . 'Zowel de Russisten als de Polisten hebben met een neerbuigende Russische en Poolse blik naar Oekraïne gekeken. Er waren ook gewoon geen vertalers die Oekraïense literatuur konden vertalen.'

Nobelprijs

Tobias Wals heeft het boek 'Vorosjylovhrad', van de Oekraïense schrijver Serhi Zjadan vertaald, uitgegeven bij De Geus. Een heel belangrijke persoon in de culturele scène: niet alleen als schrijver, maar ook als activist en rockmuzikant. Hij is net genomineerd voor de Nobelprijs. 'Ik denk dat hij die prijs gaat krijgen,' voorspelt Tobias Wals.

Van Tobias Wals' belevenissen in Kiev verscheen een verhalenbundel: 'Kiev op de bodem van een glas. ''Het is enigszins gebaseerd op mijn eigen ervaringen, hier en daar een beetje aangedikt,' legt Wals uit. 'Ik kwam daar aan en beleefde het ene avontuur na het andere. Hier moest ik iets mee.'

Het nachtleven van Kiev

Welke wilde avonturen beleefde hij? Kiev staat bekend voor zijn wilde nachtleven. 'Er wordt altijd de grap gemaakt dat Kiev het tweede Berlijn is. Door de huidige bombardementen heeft die grap een wrange bijsmaak gekregen. In Kiev kan je inderdaad erg goed uitgaan. Ik kwam in een wilde, artistieke omgeving terecht met mensen die er wild op los leven. Ik denk dat dat ook wel komt om om te gaan met de oorlog en de moeilijke economische omstandigheden.'

Tobias Wals vertelt ook over zijn onderzoek naar de Tweede Wereldoorlog in Oekraïne. Wat betekent het dat joodse mensen die ooit gevlucht zijn voor het naziregime nu terugkeren naar Duitsland? En hoe moeten we de uitspraak van Poetin begrijpen, namelijk dat Oekraïne 'gedenazificeerd' zou moeten worden? Wat zou de Russische culturele elite vandaag moeten doen volgens Tobias Wals?

Beluister het gesprek met Tobias Wals hieronder.

Ook aanwezig in het gesprek is Björn Geldhof, artistiek leider van het Pinchuk Art Centre in Kiev en slavist Sjeng Scheijen, auteur van Diaghilev en De Avant-Gardisten, over de Russische kunst in de vroege 20ste eeuw.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief