Museum Belvedere

'Tekenares van Montparnasse' - Pauline Broekema verdiepte zich in het leven van kunstenares Edith Auerbach

Non-fictie Klara

Chantal Pattyn praat met Pauline Broekema, die zich verdiepte in het leven van kunstenares Edith Auerbach.

De Joodse kunstenares Edith Auerbach (Keulen, 1899) vestigde zich in de jaren 1920 in de kunstenaarswereld van Parijs. De Tweede Wereldoorlog gooide haar leven overhoop. Pas decennia later werd haar werk herontdekt. Pauline Broekema tekent haar verhaal op in 'Tekenares van Montparnasse', verschenen bij De Arbeiderspers.

Wie was Edith Auerbach? Edith, geboren in Keulen, groeide op in een liberaal, progressief en welstellend joods milieu. Haar vader was er ziekenhuisdirecteur, haar moeder geëmancipeerd en geëngageerd. Na haar studies kunstgeschiedenis en een ambachtelijke opleiding in keramiek, trekt ze naar Parijs om te tekenen en te schilderen. Ze komt er terecht in de kunstenaarskolonie van Montparnasse. Ze hangt rond in de befaamde kunstenaarscafés, onder meer het notoire Café du Dôme, waar ze andere grootheden ontmoet en tekent zoals Hans Reichel, Kiki de Montparnasse en Henry Miller. Zelf had ze er ook een paar tentoonstellingen. Volgens de auteur was 'ze niet bijzonder aardig' en er is niets bekends over haar liefdesleven.

Wat gebeurde er met haar en haar joodse familie tijdens de Tweede Wereldoorlog?

Edith's ouders verlaten Duitsland in 1939 en belanden in 1940 in de Verenigde Staten. Edith blijft in Frankrijk en huurt een kamer in de Rue Visconti. Op 14 mei 1940 worden de Duitse staatsburgers die in Parijs wonen, opgeroepen te verzamelen in de Vélodrome d'Hiver. Daar zit ze 5 dagen vast met andere vrouwen waaronder Hannah Arendt. Van hieruit wordt ze overgebracht naar een interneringskamp in het zuiden van Frankrijk, aan de voet van de Pyreneeën. Er was amper te eten en de omstandigheden zijn er barslecht. Ondertussen wordt het Vichy-regime geïnstalleerd en vanaf dan loopt ze ook gevaar als joodse. Ze wordt er gek: ze loopt er rond met een mes en bijt medegevangenen. Diagnose: prikkeldraadpsychose. Ze wordt opgenomen in een ziekenhuis in Toulouse en kan ontsnappen aan de deportatie.

Na de oorlog verwerkt ze deze trauma's in haar schilderijen. Edith Auerbach overlijdt in 1994.

Pauline stootte tijdens haar research op de familieband van Edith Auerbach met John Kerry, de ex-presidentskandidaat.

In juli komt er een tentoonstelling met het werk van Edith Auerbach in het Museum Belvédère in Heerenveen-Oranjewoud.

Herbeluister Pompidou met Pauline Broekema.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief