Jonathan Robijn modelleert zijn hoofdpersonage in 'Tabak' naar zijn rokende vader

Fictie Klara

Tabak is de derde roman van Jonathan Robijn. Het draait om de verstokte roker Jimmy, die op zoek gaat naar een laatste pakje van het merk dat hem zijn hele leven vergezelde.

Een groot deel van het verhaal speelt zich af in Armenië. De auteur heeft zich voor het hoofdpersonage, Jimmy, laten inspireren door zijn vader die zijn hele leven Davros heeft gerookt. Een merk dat nu niet meer gemaakt wordt. Het was beschikbaar tot in de jaren 90 en gefabriceerd in Brussel door Armeniërs. Dat is een element in het boek. Een ander element is de band die Robijn heeft met dit land: hij heeft meer dan 2 jaar in Armenië gewerkt bij Artsen Zonder Grenzen, in een project rond geestelijke gezondheidszorg. Hij gaat er nog regelmatig naar terug, vertelt hij aan Nicky Aerts in Pompidou. Hij voelt zich heel betrokken bij het land.

Het boek begint in Armenië. Jimmy is er op uitnodiging van een man die ooit nog Davros-sigaretten heeft gemaakt, en met hem op zoek gaat naar zijn favoriete merk. Robijn beschrijft het landschap, de mensen, de taal...Armenië ligt in de Kaukasus, op het kruispunt van het vroegere Ottomaanse en Russische Rijk en Perzië: 3 cultuurinvloeden die er samen komen en nu nog tot spanningen leiden. Denk aan het conflict om Nagorno-Karabach dat recent opflakkerde.

Vroeger was alles beter

Robijns vader is 3 jaar geleden overleden. In het boek laat hij Jimmy, gemodelleerd naar zijn vader, naar Armenië trekken.

Het boek speelt zich af in 2007, het jaar waarin de omslag in de mentaliteit t.o.v. roken is gekomen. Het hoofdpersonage heeft zijn leven gehad, het loopt op zijn einde, hij heeft er vrede mee. In Armenië komt hij mensen tegen die net als hij denken nl. dat vroeger alles beter was. Er is weinig comfort, het is alsof de tijd er is blijven stilstaan en er wordt nog overal gerookt.

Het is een nostalgie naar hoe het was onder Russisch bestuur: iedereen had werk en er waren geen problemen. Jimmy heeft het gevoel terug te keren naar een situatie die voor hem heel herkenbaar is. Maar bij de mensen die hij onmoet heerst ook 'een vroeger was het beter'.

Ook in zijn huwelijk met Ella was vroeger alles beter: nu rest nog een 'uitgeleefde liefde'. Het is een clichébeeld van het huwelijk: in het begin is alles spannend maar na de komst van de kinderen is het gedaan. 'Dat is het gevoel dat leeft bij een generatie waarvan we nu afscheid nemen en die nog heel hard vastzaten in een rollenpatroon en niet uit elkaar gingen. Het is met kennis van nu dat er teruggekeken wordt naar een situatie van vroeger. Hoe gaan onze kinderen op ons terugkijken en wat gaan ze ons verwijten? Op bepaalde punten is de maatschappij versoepeld, op andere verstrengd. Dat is een van de vragen in het boek', gaat Robijn verder.

Sigaretten en tabak spelen een grote rol. 'Heb jij je gestoord aan het rookgedrag van je vader?', wil Nicky weten. 'Ja geweldig! Dat was één van de conflictpunten bij ons thuis'. Robijn heeft zelf ook nog gerookt toen het nodig was om stoer te zijn. Daarom kan hij perfect schrijven over de smaak van sigaretten. Voor zijn moeder was deze situatie heel moeilijk om mee om te gaan. In dat opzicht lijkt Ella op zijn moeder.

Jimmy vindt roken chique, het geeft hem een houding, het behoort tot zijn lifestyle. Dat het slecht is voor de gezondheid neemt hij er bij. Vraag is: 'Moeten we die mensen daarvoor veroordelen of respect hebben?', vraagt Jonathan Robijn zich af.

Tabak is verschenen bij Cossée.

Luister hieronder Tabak naar Pompidou met Joanthan Robijn.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief