Ruth Joos las 'De Jaren' van Annie Ernaux

Sociologische Autobiografie Culture Club

'Annie Ernaux is één van de auteurs die al jaren naar mij roept: 'lees mij'', vertelt Ruth Joos in Culture Club. 'Ik heb het lang genegeerd, want ik probeer in de oorspronkelijke taal te lezen en dat duurt in het Frans altijd langer voor mij. Veel vrienden zeiden me dat is echt iets voor jou, je moet dat lezen. Het verbaast me niets dat ze op de ultieme boekleeslijstje van Atheneum in Amsterdam staat', gaat Joos verder.

'We kijken nog erg naar de Angelsaksische richting wat betreft literatuur. Maar in Frankrijk is Ernaux de grande dame. In Nederland verkoopt ze goed en dat komt door de vertaling. Rokus Hofstede is ook een grote naam onder de vertalers en dus heb ik de vertaling gelezen', legt Joos uit.

'Officieel is dit een sociologische autobiografie. Ze heeft al veel over haar eigen leven geschreven en dat doet ze zeer overtuigd als vrouw. Ze schreef over haar adolescentie, huwelijk, abortus en dat mondt uit in dit groot werk. Het is tegen de achtergrond van de geschiedenis van Frankrijk geschreven. Haar leven en de geschiedenis van Frankrijk lopen door elkaar. Ze zegt in het boek heel duidelijk wat ze niet zal doen: geen ik en geen mij. Ze spreekt over 'een vrouw' en doet dat aan de hand van allemaal foto's. Je voelt dezelfde afstand ten opzichte van haar eigen leven en ten opzichte van Frankrijk. Ze spreekt over zichzelf alsof ze over iemand anders spreekt. En zo verweeft ze het kleine en het grote', legt Joos uit.

Ze beschrijft in haar boek een zwart-wit foto: twee meisjes op het tuinpad. Joos leest het fragment voor. 'De kleine mode-elementjes zijn even belangrijk als wat er in Algerije is gebeurd en de komst van de televisie. Het komt heel erg dichtbij. Op een bepaald moment gaat het over het huwelijk. Dat is nauwelijks een generatie geleden en wat een wereld van verschil toch. Meisjes moesten vooral heel deftig zijn. Op een klasfoto staan 4 meisjes met hun handen in hun zakken, die zijn niet goed opgevoed want dat deed je in die tijd niet. Hoeveel die details allemaal zeggen. En je mocht vooral niet zwanger worden voor het huwelijk en dan kwam die pil en dat mocht seks plots wel voor het huwelijk', gaat Joos verder.

Je verwacht een dik boek, maar dat is het niet. Ze is meester in het opsommen. Er zijn hele pagina's van opsommingen zoals tandpastamerken bijvoorbeeld. Al dat soort kleine en grote elementen komen samen.

Herbeluister het interview op Radio1.be

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief