De website langzullenwelezen.be gaat begin volgend jaar offline en de informatie wordt sinds 1 november niet meer aangevuld. Wil je op de hoogte blijven van het laatste boekennieuws uit de VRT-programma's en leestips ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Riadh Bahri over de zoektocht naar zijn seksualiteit in ‘Uit de kast, in de kast’

Biografie VRT NWS

Uit de kast, in de kast’ is een zeer persoonlijk boek van journaalanker Riadh Bahri. Daarin beschrijft hij zijn zoektocht naar zijn eigen homoseksualiteit, de moeilijke relatie met zijn vader en zijn ervaringen met homohaat.

De titel van het boek bevat twee delen. 'Uit de kast’ gaat over een zoektocht, over de onzekerheid. Wie ben je? Wie mag je zijn? ‘Het boek begint bij mijn vroegste herinneringen aan het gevoel dat ik anders was dan andere jongens die ik kende. Ik ben aangetrokken tot jongens. Wat doe je daar dan mee? Ik had geen houvast in mijn omgeving. Ik kende geen jongens zoals ik, ik zag ze niet op tv of op school’, zegt Bahri in De zevende dag.

Culturele identiteit

Eerst was er een ontkenningsperiode. ‘Ik wou 'normaal' zijn, wat dat ook betekent. Ik ben ook zo opgevoed vanuit mijn culturele achtergrond. Man, vrouw en kinderen, dat is normaal. Alles wat daarvan afwijkt, daar doen we niet aan mee. Ik ben zo doordrongen van die realiteit dat het voor mij lastig was om te ontdekken dat ik daar niet aan beantwoordde.’

Die culturele identiteit is misschien wel de rode draad in het boek, samen met de verhouding van Bahri tot zijn vader. ‘Mijn vader is tegen wil en dank het belangrijkste personage in mijn boek. Mijn papa is vorig jaar in december overleden. Ik was het boek al maanden daarvoor aan het schrijven, maar ik ben daar toen mee gestopt, omdat zijn dood heel mijn perspectief veranderd heeft. Ik heb een ander boek geschreven.’

Riadh Barhi’s vader was van Tunesische afkomst. Vanuit die Arabische achtergrond is homoseksualiteit gewoon ondenkbaar, onbespreekbaar. ‘We hebben er ook letterlijk nooit over gesproken met elkaar’, zegt Bahri. ‘Mijn vader heeft daar altijd mee geworsteld. Het was een relatie van aantrekken, afstoten, contact zoeken en dan opnieuw breken, heel ons leven lang. We hebben nooit een taal gevonden om daarover te praten met elkaar. Hij is hier terechtgekomen toen hij 16 jaar was. Heel zijn denkkader, heel zijn leefwereld was natuurlijk die achtergrond.’

Bizar fenomeen

Riadh Bahri hoopt dat mensen over 40 jaar naar zijn boek kijken en zeggen ‘wat een bizar fenomeen, uit de kast komen, dat je toestemming moet vragen aan je familie, vrienden, werkgever om je te aanvaarden zoals je bent’. Toch denkt hij dat het boek nu nog steeds zeer noodzakelijk is. ‘Toen ik opgroeide had ik niemand die leek op mezelf, ik had geen houvast. Zo zijn er nog steeds jongens, meisje of transpersonen. Dat is niet alleen die etnisch-culturele achtergrond.’

Homohaat in Brussel

Het tweede deel van de titel is ‘In de kast’. Dat slaat op de ervaringen van Riadh Bahri in Brussel. Toen hij er dertien jaar geleden kwam wonen, was het een bevrijding. Bahri kon helemaal zichzelf zijn, maar dat is gekeerd na de ervaringen hier. ‘Ik heb veel moeite gedaan om uit de kast te komen, maar elke dag word ik er weer ingeduwd, al dan niet subtiel’, zegt hij daarover. Riadh Bahri werd geconfronteerd met gewelddadige homohaat. ‘Elk jaar zijn er wel meerdere voorvallen van scheldpartijen tot fysieke intimidatie. Dat zorgt ervoor dat ik weer in een schulp, in een kast kruip. Ik zal nooit een hand geven aan mijn partner, ik zal die nooit kussen op straat, ik zal er altijd op letten dat ik mannelijk genoeg wandel. Ik zal ook letten op wat ik aantrek. Met het idee dat ik niet wil dat ze kunnen zien dat ik anders ben of ‘zo’ zou zijn, om te voorkomen dat er weer gescholden wordt’, aldus het journaalanker.

Die gevallen van homohaat hebben onder andere ook te maken met culturele achtergrond, gelooft Bahri. ‘Ik woon in een heel multiculturele buurt. Het heeft ook te maken socio-economische achtergronden. Er is heel veel kansarmoede en machogedrag in mijn buurt. Het is een amalgaam van allerlei factoren die samenkomen in het centrum van Brussel, de wijk waar ik woon, en die ervoor zorgen dat ik me weer terugtrek.’

Huwelijk

Op een bepaald ogenblik is er tussen Riadh Bahri en zijn vader een stilzwijgende overeenkomst ontstaan. Vader Bahri aanvaardde Niels, de vriend van Riadh Bahri, tot op het ogenblik dat de twee zouden trouwen. Toen is het helemaal fout gelopen. ‘Ik heb anderhalf jaar met mijn vader én Niels een doodnormaal contact gehad. Samen eten ’s zondags en naar tv kijken. Heel Vlaams, heel gewoon. Tot ik tegen hem zei dat ik wou trouwen. Toen vroeg hij me: ‘met wie dan?’. Hij kon dat niet vatten en het contact is dan weer verbroken en we hebben elkaar niet meer gezien. Uiteindelijk is mijn vader vorig jaar in december overleden. Ik heb toen met heel veel mensen gesproken die contact hadden met hem en die hem verzorgd hebben tijdens zijn ziekte.’

Een plotse wending

‘Pas na zijn dood, hoe absurd het ook klinkt, zijn we met elkaar beginnen praten, dankzij iemand anders’, zegt Bahri. De wending van het boek geeft Riadh Bahri nog niet helemaal prijs in De zevende dag, maar van iemand anders is hij te weten gekomen hoe graag zijn vader hem zag en hoe trots hij op Riadh Bahri was. ‘Iemand anders heeft het mij moeten vertellen. Die andere persoon heeft me aangespoord om me eens te verplaatsen in mijn vaders schoenen, om eens te kijken vanuit zijn perspectief, om te begrijpen hoe het voor hem was om geconfronteerd te worden met een kind dat zegt dat het homoseksueel is, vanuit zijn ideologisch, cultureel referentiekader. Het heeft 33 jaar geduurd voor ik me heb afgevraagd hoe het voor hem zat’, zegt Riadh Bahri.

Pleidooi voor empathie

‘De voorbije jaren was ik heel kwaad en rancuneus. Nu denk ik: ik kan begrijpen hoe het voor hem was en ik kan ook niet meer kwaad zijn. Ik vind het jammer dat onze relatie gelopen is, zoals ze gelopen is, maar ik heb er wel begrip en empathie voor. Soms denk ik dat ik het misschien ook wat meer hierover moest hebben toen hij nog leefde. Dan hadden we misschien wel een taal kunnen vinden.’

Riadh Bahri heeft nog steeds familie in Tunesië waar hij vroeger heel vaak en heel graag kwam. Toch heeft hij op een bepaald ogenblik ook een streep moeten trekken onder die relatie. ‘Die mensen zijn opgevoed in een andere cultuur. Zelfs wettelijk gezien is homoseksualiteit strafbaar in een land als Tunesië. Kan ik het hen kwalijk nemen dat zij moeite hebben met mensen als ik? Ik betreur dat, dat is mijn familie, mijn geschiedenis, mijn DNA. Maar wie ben ik? Ik kan het aanklagen, ik kan er boeken over schrijven, maar ik heb geleerd - dat is misschien de belangrijkste les van mijn vader - om vooral empathisch te zijn. Ik probeer er op die manier naar te kijken en hoop dat het op een dag verandert.’

‘Mocht iedereen een beetje meer begrip en empathie voor elkaar hebben en eens in andermans schoenen gaan staan, dan zouden er heel veel problemen, ook familiale problemen, van de baan zijn. Je hebt maar één leven’, concludeert Bahri.

Bekijk hieronder het interview.

Beluister hieronder het gesprek met Riadh Bahri op Radio2 bij Ann&Daan.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief