Sofie Silbermann/VRT

Raf Njotea- #BlackLivesMatter-lijst met boeken die helpen begrijpen

Boekentips LangZullenWeLezen

Nu de protestacties in Amerika inmiddels ook naar ons land overgewaaid zijn, moeten we het hebben over boeken, die je helpen begrijpen waarom de racismeprotesten in Amerika zo fel zijn en waarom het ook hier zo leeft. Raf Njotea geeft ons een lijstje van 5 'mustreads'.

Wie is Raf Njotea?

Rad Njotea is scenarist en spreker. Na twee jaar in de writersroom van Familie schreef hij o.a. mee aan de Eén-reeks Dertigers. Op dit moment buigt hij zich over een documentairereeks voor Canvas.Nu en dan mengt hij zich in het maatschappelijk debat, voornamelijk over thema’s als diversiteit, identiteit en taal.

Woordje uitleg van Raf Njotea

'In het debat ga ik bijna altijd op zoek naar nuance of een middenweg, en dat is niet altijd goed voor activisten. Die houding toont zich misschien ook wel in het lijstje '

'Hoewel ik deelneem aan het publieke debat zie ik mezelf niet echt als een proactieve activist. In het debat ga ik bijna altijd op zoek naar nuance of een middenweg, en dat is niet altijd goed voor activisten. Die houding toont zich misschien ook wel in het lijstje dat ik hier aanhaal, waarin weinig ‘radicale’ werken staan.
Ik lees sowieso meer fictie dan non-fictie, een feit waar mijn job wellicht voor iets tussen zit. Ik ben ervan overtuigd dat ook fictie (via representatie in inhoud en makers) een grote rol kan spelen in de strijd tegen institutioneel racisme en discriminatie'. Zo leidt Raf Njotea zijn boekenlijst in.

De lijst van Raf

  1. 'The Fire Next Time' - James Baldwin (1962)
    In de vorm van twee essays schetst Baldwin scherp als altijd de benarde situatie van de zwarte bevolking in Amerika en, bij uitbreiding, het westen. Als homoseksuele zwarte man in het midden van de twintigste eeuw wist Baldwin als geen ander de brug te maken tussen het sociologische concept ‘identiteit’ en de persoonlijke beleving van zwarten in de samenleving. 'You can only be destroyed by believing that you really are what the white world calls a nigger.' Het eerste essay, een brief gericht aan zijn neefje, was de inspiratie voor de zwarte schrijver Ta-Nehisi Coates voor zijn referentiewerk uit 2015, 'Between The World And Me'.
  2. 'Americanah'- Chimamanda Ngozi Adichie (2013)
    Een prachtige Afrikaanse millennial-roman. Hij vertelt het verhaal van Ifemelu, een Nigeriaanse tiener die verliefd wordt op haar klasgenoot Obinze, en hoe hun relatie in de jaren daarna evolueert, wanneer Ifemelu naar Amerika gaat om te studeren. Naast universele thema’s als liefde en carrière behandelt Adichie onder de oppervlakte ook de vraag wat het betekent om ‘zwart’ te zijn in Afrika en in het Westen. Het is een steengoede roman, die trouwens momenteel door HBO wordt verfilmd tot een miniserie.
  3. 'Niemand zal hier slapen vannacht'- Rachida Aziz (2017)
    'Zoek in dit boek geen uitgereikte hand naar een systeem dat mij uitspuwde.' Compromisloos en gepassioneerd maakt Aziz brandhout van oude waarheden. Ze maakt discriminatie van minderheden in België concreet en kadert die binnen een wereldsysteem dat een fundamenteel probleem heeft met machtsongelijkheid. Wie zijn wereldbeeld wil zien uitgedaagd worden en ondertussen levensnoodzakelijke lessen wil leren over institutioneel onrecht bij ons, kan ik dit boek zeer aanraden.
  4. 'Dreams From My Father'- Barack Obama (1995)
    De autobiografie van Obama over zijn jonge jaren, geschreven lang voor hij de eerste zwarte president van de VS werd. De ondertitel maakt duidelijk dat dit een verhaal is ‘over ras en nalatenschap’. Obama vertelt hoe hij opgroeide als zoon van een Keniaanse vader en een witte, Amerikaanse moeder in een land en een wereld die, of we het nu willen of niet, fundamenteel getekend zijn door het idee van ras. Wat ik zo interessant vind aan het boek, naast Obama’s fascinerende levensverhaal, is de sluimerende thematiek dat identiteit een medaille met twee kanten is: het kan iets destructiefs zijn, maar ook een bron van kracht en inspiratie.
  5. 'Things Fall Apart' - Chinua Achebe (1958)
    '
    Things Fall Apart' wordt soms wel de archetypische Afrikaanse roman genoemd. Het verhaal speelt zich af in een Nigeriaans dorpje op het moment dat de eerste Europese kolonisatoren het gebied bereiken. Via de lotgevallen van de krijger Okonkwo toont Achebe op een ingenieuze manier de clash tussen de ‘primitieve’ waarden en het geloof van de Igbo-bevolking enerzijds en de nieuwe, ‘moderne’ wetten van de missionarissen anderzijds. Dat doet hij zonder expliciet te oordelen maar wel volledig vanuit het standpunt van de Igbo’s, waarmee hij je dwingt dat stukje geschiedenis eens van de andere kant te bekijken.

Lees ook:

De lijst van Sibo Kanobana

De lijst van Aminata Demba

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief