Professor jeugdliteratuur Vanessa Joosen over de wolf in volksverhalen

Radio 1

De wolf is terug in het land en zorgt voor beroering. De Wereld van Sofie stond een uitzending lang stil bij de haat-liefdeverhouding met de wolf.

De wolf is ook een bekend en boosaardig personage in een aantal sprookjes. Dat verklaart misschien deels het negatieve beeld dat sommigen hebben van de wolf? Roodkapje is wellicht het bekendste voorbeeld. Zijn er eigenlijk ook sprookjes of verhalen die een positiever beeld ophangen van de wolf? Vanessa Joosen is professor jeugdliteratuur aan de Universiteit Antwerpen.

Roodkapje en de boze wolf

In Roodkapje is de wolf niet alleen een roofdier maar ook een mens: hij kan praten en zich verkleden als een oma. De eerste die het verhaal van Roodkapje heeft neergeschreven is de Charles Perrault, een schrijver aan het Franse hof, aan het einde van de 17de eeuw. Die wond er geen doekjes om dat die wolf eigenlijk een verleider is, een man met slechte bedoelingen, waar jonge meisjes maar beter voor oppassen. 'Die wolf praat heel mooi en voor je het weet beland je net als Roodkapje in zijn bed', vertelt Joosen in De Wereld van Sofie.

De wolf duikt vaak op in waarschuwingsverhalen met de wolf als verleider en verkrachter. Denk ook aan 'De wolf en de 7 geitjes' en 'De wolf en de 3 biggetjes', allemaal verhalen die honderden jaren oud zijn.

'De angst voor het dier vermengt zich vaak met de angst voor een bepaald soort mensen', gaat Joossen verder.

Rehabilitatie van de wolf

Er zijn ook verhalen met warme, vriendelijke wolven. De klassieker met een goede wolf is Het jungleboek van Rudyard Kipling.

Volgens Joossen is er in de recente jeugdliteratuur een soort rehabilitatie van de wolf. Er is de wolf als bedreigde diersoort, een actueel thema, maar heel wat jeugdauteurs vinden het leuk de wolf een nieuwe invulling te geven.

Haar persoonlijke favoriet is de herwerking van Roald Dahl waarin Roodkapje heel slim is en niet alleen een mandje heeft maar ook een pistooltje in haar onderbroek waarmee ze wolf doodt. Iets later in het verhaal duikt ze op in een jas van wolvenhuid. Hier is de wolf dus het slachtoffer en wordt zijn status van roofdier geparodieerd.

Beluister het integrale gesprek met Vanessa Joossen in De Wereld van Sofie op Radio 1 Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief