De website langzullenwelezen.be gaat begin volgend jaar offline en de informatie wordt sinds 1 november niet meer aangevuld. Wil je op de hoogte blijven van het laatste boekennieuws uit de VRT-programma's en leestips ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Nieuw tijdschrift 'Reveil' bundelt verhalen over leven en dood

Voorproevers

‘Grafduinen’. Zo luidt het nieuwe woord dat journalist Lander Deweer en muzikant Jan Swerts bedachten om hun liefde voor kerkhoven uit te drukken. In Voorproevers kwamen ze over hun passie vertellen in het licht van 'Reveil', een nieuw tijdschrift over rouw, afscheid, leven en dood.

Muziek op een begraafplaats?

In 2012 stierven in Deerlijk, West-Vlaanderen, onverwacht op een korte periode een paar jonge mannen. Een van hen was de muzikant Robbie Van Eeckhout. Als eerbetoon schreef collega-muzikant Pieter Deknudt een lied, dat hij op 1 november ter herdenking op de begraafplaats wilde spelen. Maar muziek op een begraafplaats, is dat wel respectvol? Het idee werd uiteindelijk gevoerd, en leidde tot het ontstaan van 'Reveil'.

‘Vroeger ging er een fanfare vooraf aan de rouwstoet’, legt Deweer, hoofdredacteur van Reveil, uit. ‘Dat doen we nu niet meer. Nochtans brengt muziek emoties naar boven.’ De organisatie houdt dan ook een pleidooi voor een warmere herdenkingscultuur. Naast concerten op 1 november is er nu ook het 'Reveil' tijdschrift. ‘Het is een schrift over de tijd, een echt tijdschrift dus. Al is het met 260 pagina’s eerder een boek.’

Het belang van lichamelijk afscheid

Hoe komt het dat we vervreemd zijn geraakt van de dood? ‘Sinds het wegvallen van de grote verhalen, zoals de kerk, besteden we veel uit aan de zorg’, verklaart Deweer. ‘We zien de dood nu minder. Vroeger werden mensen thuis opgebaard met hulp van de buren, nu gebeurt dat door professionals op een aparte plek, afgescheiden van het dagelijks leven.’

Swerts, een van de vertellers in het tijdschrift, nam zelf thuis afscheid van zijn moeder. ‘Het moment dat zij thuis is overleden, is een van de mooiste momenten van mijn leven.’ Fysiek het overlijden van zijn moeder meemaken, hielp hem om het verlies een plek te geven in zijn leven. ‘Op die manier afscheid nemen, hoe zwaar het ook is op dat moment, helpt dat verwerkingsproces enorm vooruit.’

Toch gebeurt het vandaag niet vaak meer. ‘Dat is raar,’ vindt Swerts. ‘In alle andere facetten van ons leven weten we dat lichamelijkheid erg belangrijk is. Maar bij de dood hebben we er toch voor gekozen om dat te laten verdwijnen uit de fysieke sfeer.’ In de Grijze Gids, een sectie op het einde van het tijdschrift, vinden lezers informatie terug over de verschillende opties die mogelijk zijn bij een overlijden. Swerts verduidelijkt: ‘Je hoeft niet per se gewoon een begrafenisondernemer te bellen. Er zijn opties.’

Rouw moet uit het verdomhoekje

Met het 'Reveil' tijdschrift hoopt Deweer mensen aan te sporen om verhalen te vertellen die nog niet verteld zijn. ‘Het zijn erg auteursgedreven verhalen. Bij elk stuk voel je dat er een betrokkenheid is van de verteller, wat bij de lezer veel directer binnenkomt.’ Het is als een ware een rouwrevolutie: rouw moet bespreekbaar worden gemaakt.

De grootmoeder van Deweer verloor haar driejarige zoon door een ongeluk. Dat verhaal werd nadien weggestopt en nooit gedeeld in de familie. ‘Ik voelde al heel vroeg dat er een grote droefenis in huis hing bij mijn grootmoeder, maar daar werd nooit over gepraat. Pas nu is dat verhaal in volle intensiteit naar boven gekomen,’ vertelt Deweer. ‘Dat voelt aan als een soort catharsis.’

Herbeluister het gesprek met Lander Deweer en Jan Swerts op VRT MAX.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief