Ellen Van Pelt schreef een biografie over de vergeten Vlaamse schrijver Roger Van de Velde

Non-fictie Klara

Schrijver Roger Van de Velde (1925-1970) belandde in de jaren 1960 in de gevangenis door zijn verslaving aan medicijnen. Collega-schrijvers, zoals Walter van den Broeck, namen het voor hem op. Vijftig jaar later wordt zijn literaire werk herontdekt. Vorig jaar werd zijn roman 'De knetterende schedels' heruitgegeven. En nu is er ook de biografie 'Deze wereld is geen ergernis waard', waarin schrijfster Ellen Van Pelt meer licht werpt op de man en zijn oeuvre. Beide boeken verschenen bij Vrijdag.

'Hoe ben je bij Roger Van de Velde uitgekomen?', vraagt Nicky Aerts aan Ellen in de uitzending van Pompidou. Een aantal jaren geleden kreeg ze van Erik Vlaminck haar eerste Van de Velde-boek. Zijn oeuvre telt 6 boeken. Voor Ellen was het liefde op het eerste gezicht en ze was verbaasd dat ze nog nooit over de schrijver gehoord had. En nu heeft ze een biografie over hem geschreven. De titel 'De wereld is geen ergernis waard' komt uit een column van Van de Velde.

Wie was Roger Van de Velde?

Voor Ellen is Van de Velde een bijzonder schrijver omdat zijn oeuvre vooral tot stand gekomen is binnen de muren van de gevangenis hoewel hij geen crimineel was. Hij heeft 8 jaar lang, met tussenposes, in de gevangenis doorgebracht.

Als jonge snaak al geeft hij blijk van zijn schrijftalent. Zijn stiefvader werkte bij Willem Elsschot die voor hem een soort van mentor wordt. Hij krijgt een job bij de links-progressieve krant, De Nieuwe Gazet. 'Het journalistiek werk van Van de Velde is echt impressionant', vertelt Ellen. 'Hij kan alle genres aan en zijn stukken zouden ook in een krant van nu kunnen staan', gaat Ellen verder. 'Hij schrijft heel speels, ironisch en heeft aangenaam woordgebruik. Hij kon niet tegen onrecht en geeft zijn mening'. Bovendien wordt hij zelf het slachtoffer van een groot onrecht.

Wat loopt er fout in zijn leven? Hij was maaglijder met forse maagklachten en onderging meerdere maagoperaties. Op een bepaald moment was hij te zwak voor een operatie en zijn huisarts schreef hem palfium voor, een nieuw medicijn ontwikkeld door Janssen Pharmaceutica. Het was een sterke pijnstiller zonder risico op verslaving. Al heel snel kwam men erachter dat dit niet het geval was en ondertussen was Van de Velde verslingerd aan palfium. Hij vervalste doktersbriefjes en gebruikte allerlei smoesjes om aan de voorschriften te geraken en liep uiteindelijk tegen de lamp. Hij werd veroordeeld voor schriftvervalsing. Zijn advocaat pleitte 'ontoerekeningsvatbaar' op het moment dat hij de feiten pleegde maar een psychiater verklaarde hem, na een onderzoek dat amper 20 minuten duurde, ernstig geestesgestoord waardoor hij geïnterneerd werd. En hij had dubbele pech want hij had eerst een interneringsbevel van 5 jaar. Terwijl hij vast zat veranderde de wet op internering waardoor de einddatum verviel.

'Recht op antwoord'

Van de Velde was een meester van het kortverhaal. 'Hij heeft een scherp observatievermogen en kan mensen in enkele trekken neerzetten', vertelt Ellen. Wat hij schreef in de gevangenis kon niet altijd gepubliceerd worden. Ellen, psychologe en nu zelf lid van PEN-Vlaanderen, vertelt dat de organisatie pas in 1969 in actie schoot voor de opgesloten schrijver. Andere auteurs zoals Hubert Lampo, Jeroen Brouwers en Walter van den Broeck wierpen zich toen ook op de zaak. Volgens Ellen heeft Van de Velde zichzelf vrijgeschreven door zijn vlammend pamflet 'Recht op antwoord'. Ellen vindt het pamflet ook nu nog heel actueel.

Herbeluister hieronder het integrale interview met Ellen Van Pelt over leven en werk van Roger Van de Velde in Pompidou.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief