Nederlandse dichter Radna Fabias vertaalde 'Averno' van Nobelprijswinnaar Louise Glück

Poëzie Klara

De Nederlandse dichter Radna Fabias heeft de bundel 'Averno' vertaald van de Amerikaanse Nobelprijswinnaar Louise Glück. De titel verwijst naar een klein kratermeer in Zuid-Italië, dat de oude Romeinen beschouwden als de toegang tot de onderwereld.

'Ik ben heel voorzichtig met uitspraken over dit boek', zegt Fabias in 'Pompidou' op Klara. 'Ik heb het idee dat die altijd onvolledig zijn. Maar de onderwereld komt ook terug in de bundel. Overal is er dood, vergankelijkheid en eindes in het algemeen. Het eind van het leven, de aftakeling van ouderen, einde van relaties, einde van romantische liefde en een soort van desillusie. Zonder verlossing. Althans zo las ik het.'

Mythe

De bundel put uit de Griekse mythe over Persephone. Zij werd ontvoerd door Hades, de god van de onderwereld en heerser over de doden. Hij zou haar teruggeven aan haar moeder, maar ze moest nog één avondmaal met hem eten en daar at ze zes granaatappelpitjes. Voor elke pit die Persephone gegeten had, moest ze een maand naar hem terugkeren. Elke lente en een deel van de zomer was ze bij haar moeder en daarna ging ze weer terug naar de onderwereld.

'Persephone komt steeds weer terug in de bundel, maar niet perse zijzelf. Ik heb het idee dat ze zelf niet altijd spreekt. Ze wordt ook bekeken door anderen. Zo nu en dan spreekt ze zelf. Ze zoekt naar wat haar eigen verhaal is en wat de versie is van de andere.'

Ik ben bijna bedroefd over hoe deze verhalen nog steeds zo actueel ingezet worden, om zulke actuele dingen aan te raken.

Radna Fabias

In de bundel worden vragen gesteld over schuld en onschuld en slachtofferschap. Er heeft een gewelddadige daad plaatsgevonden, maar in de bundel wordt dat vertroebeld. 'Persephone vraagt zich af of ze dit over zichzelf heeft afgeroepen', zegt Fabias. 'Uit onderzoek weten we dat heel veel slachtoffers, bijvoorbeeld van seksueel geweld, in de eerste plaats zichzelf verantwoordelijk stellen: heb ik dit opgewekt, had ik dit kunnen weten, wist ik wat er gebeurde? Ik ben bijna bedroefd over hoe deze verhalen nog steeds zo actueel ingezet worden, om zulke actuele dingen aan te raken.'

Ogenschijnlijk licht

Hoewel de thematiek erg zwaar is, oogt de bundel heel licht. 'Verraderlijk licht vooral. Ik denk dat die lichtheid soms simpel kan overkomen, maar lichtheid en complexiteit sluiten elkaar niet uit', zegt Fabias. 'De bundel staat niet vol van grote woorden, er is heel veel lucht. Maar tegelijkertijd werd ik vernietigd door dat ogenschijnlijk lichte werk.'

Spanning

Vooral de manier waarop Glück haar zinnen afkapt, geeft een spanning doorheen de bundel. 'Die heb ik willen bewaren, want het is een van de manieren waarop ze gelaagdheid in de bundel brengt. Ik denk dat veel mensen daaroverheen lezen, maar het is best ingewikkeld als je dat vertaalt. Ik ben ook heel erg bezig geweest met haar uitvoerige interpunctie. Ik heb echt mijn hoofd gebroken hoe ze een bundel lang aan het fluisteren is, maar ze had wel de hele tijd mijn aandacht.'

Verrijkend

Het is de eerste vertaling die Fabias publiceert, maar ze vertaalt wel vaker gedichten. 'Als ik gedichten heel goed vind en ze lezenderwijs heb uitgeput, dan ga ik ze vertalen. Dan kom je wel heel dicht bij het ambacht van een ander. Ik vind dat verrijkend, maar om nu te zeggen dat ik weet hoe die ander het dan doet, neen. Je wordt er nederig van.'

In de uitgave staan de Engelse gedichten naast de Nederlandse vertaling. Fabias heeft Glück niet ontmoet of niet met haar gecorrespondeerd over de vertaling. 'Ze heeft haar goedkeuring gegeven, maar verder was ze op de achtergrond. Ik vond dat niet erg. Ergens is het comfortabel om zo te werken.'

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief