Na de vertaalheisa: opkomen tegen racisme is noodzakelijk, maar laten we het verstand niet verliezen

Column VRT NWS

Studente Zoë Nevelsteen heeft zich gestoord aan de heisa over de keuze voor Marieke Lucas Rijneveld als vertaler voor de poëziebundel van Amanda Gorman. Volgens haar was de Nederlandse auteur wél een goeie keuze en werd er ten onrechte een kwestie van huidskleur van gemaakt. 'Laat me gebruikmaken van mijn spreekrecht als Zwarte Vrouw, en oproepen tot verdraagzaamheid', schrijft ze in dit opiniestuk.

We are striving to forge a union with purpose, to compose a country committed to all cultures, colors, characters and conditions of man. And so we lift our gazes not to what stands between us, but what stands before us. We close the divide because we know, to put our future first, we must first put our differences aside.’

– Amanda Gorman

Rond deze prachtige boodschap van eenwording bestaat nu een grote tweestrijd. Volgens sommigen mogen we onze verschillen namelijk niet aan de kant schuiven, maar moeten we ze net in de spotlights zetten. De vertaler van 'The hill we climb' mag niet blank zijn, want een blank persoon zou onmogelijk kunnen begrijpen hoe het is om zwart te zijn. Maar hoe kan ik dat gedicht dan nog aanraden aan mijn blanke vrienden als zij de beschreven ervaringen nooit zullen snappen? Waar heeft Gorman haar tijd ingestoken als we elkaar nooit kunnen begrijpen?

Een bondgenootschap, het oorspronkelijke doel van raciaal activisme, kan alleen bereikt worden door wederzijds begrip. En is er een poëtischere manier om elkaar te begrijpen dan twee hypergetalenteerde dichters die samenwerken om dit gedicht te vertalen? De keuze voor Marieke Lucas Rijneveld was allesbehalve een uitdrukking van ‘ingebakken witte suprematie’. Ze is nog geen 30 en met haar eerste boek sleepte ze de Booker International Prize binnen en haar tweede boek prijkt op de longlist van de Libris Literatuurprijs. Bovendien is haar naam wijdverspreid in Nederland en omstreken. Haar talent en bekendheid maken haar de ideale kandidaat om de oproep van Gorman te verspreiden in de Lage Landen, die net als de rest van de wereld ook nood hebben aan een boodschap van verbinding.

Het is op zich al vreemd om een van de meest beloftevolle fictieschrijvers te verwijten te weinig inlevingsvermogen te hebben om het gedicht te vertalen. Maar dat dit verwijt standhoudt nadat Gorman - voor alle duidelijkheid de maker van het gedicht - toestemming had gegeven, is totaal absurd. Gorman had zelfs Marieke Lucas Rijnevelds bericht op twitter gedeeld, waarin deze uitdrukte hoe vereerd ze is om het gedicht te mogen vertalen.

Lees verder op vrtnws.be.

Naschrift: Marieke Lucas Rijneveld reageert op de commotie met een nieuw geschreven gedicht. Dit vertelde ze gisteren in Nieuwsuur naar aanleiding van de bekendmaking van de shortlist voor de Libris Literatuur Prijs 2021 waarvoor ze genomineerd werd met het boek 'Mijn lieve gunsteling'.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief