Karolina Maruszak

Mathieu Charles - #BlackLivesMatter-lijst met boeken die helpen begrijpen

LangZullenWeLezen

Nu de protestacties in Amerika inmiddels ook naar ons land overgewaaid zijn, moeten we het hebben over boeken, die je helpen begrijpen waarom de racismeprotesten in Amerika zo fel zijn en waarom het ook hier zo leeft. Mathieu Charles raadt ons de volgende 10 boeken aan.

Wie is Mathieu Charles?

Mathieu Charles (1984) is theatermaker en spoken word performer. Zijn meest recente voorstelling is ‘Fanon Mixtape’, waarin hij vertrekt vanuit het werk van Frantz Fanon. Momenteel werkt hij aan een nieuwe voorstelling die in maart 2021 in première zal gaan.

Woordje uitleg van Mathieu Charles

Het is één ding om boeken op te lijsten, het is een heel ander iets om aan de slag te gaan met wat je leest. Ik hoop dat deze suggesties de blik van mensen zal verruimen en kritisch laat nadenken over in welke wereld ze zich bevinden en wat ze kunnen bijdragen.

De realiteit is dat wat in Amerika gebeurt één van de vormen van witte suprematie, kolonialisme en imperialisme is. Het is een monster dat zich in veel gedaantes voortbeweegt. Om te stellen dat dit monster niet aanwezig is in Europa en de rest van de wereld, is een cognitieve dissonantie dat de verantwoordelijkheid van witheid en witte suprematie met de mantel der liefde bedekt. De boeken in mijn lijstje maken die realiteiten meer zichtbaar, durf ik hopen. Veel leesplezier!

De Lijst van Mathieu Charles

  1. Lewis Gordon - 'What Fanon Said' (2015)
    Ik kon in mijn lijst alle boeken van Frantz Fanon gezet hebben, maar dat kan misschien wat overweldigend zijn voor mensen die hem voor het eerst lezen. ‘What Fanon Said’ van Lewis Gordon is daarom een heel goede introductie tot zijn werk. Het geeft de toekomstige lezer van Fanon ook de nodige omkadering om hem ‘juist’ te lezen. Daarnaast is Lewis Gordon een fantastische schrijver en heeft hij heel wat talks op youtube staan die uitnodigen om je te verdiepen in dekoloniale praxis.
  2. Camae Ayewa – 'Analog Fluids' (2019)
    Camae Ayewa is een creatieve duizendpoot en brengt onder de naam Moor Mother ook muziek uit. De dichtbundel ‘Analog Fluids’ is de opvolger van ‘Fetish Bones’ en gaat o.a. over kolonialisme, intergenerationele trauma’s, racisme en imperialisme. Haar werk maakt veel los bij me en het is telkens een intense ervaring wanneer ik haar lees en beluister.
  3. Alexis Pauline Gumbs – 'M Archive: After the End of the World' (2018)
    Dit is het tweede deel van een triptiek. 'M Archive' werd geschreven vanuit het perspectief van een onderzoeker in de toekomst die, eeuwen na een apocalyptische gebeurtenis in ‘ons’ heden, verschillende vondsten doet met betrekking tot kapitalisme, anti-zwart racisme, klimaatcrisis, etc… en er een archief van maakt. Het is een multidimensionale benadering van de verschillende uitdagingen die vandaag voor zowel letterlijke als figuurlijke brandhaarden in de wereld zorgen.
  4. Aph Ko – 'Zoological Witchcraft: a Guide to Getting Out' (2020)
    Aph Ko is één van mijn favoriete denkers . Ze brengt heel complexe thema’s op een heldere begrijpbare manier. In 'Zoological Witchcraft' beschrijft ze hoe witte suprematie impact heeft (gehad) op mens én dier. Aan de hand van voorbeelden en analyses van o.a. 'Get Out 'en 'Santa Clarita Diet' komt ze tot een aantal sterke conclusies.
  5. Aph Ko & Syl Ko – 'Aphro-Ism: Essays on Pop-Culture, Feminism, and Black Veganism from Two Sisters' (2018)
    Aph Ko schreef ook samen met haar zus Syl ‘Aphro-Ism’. Dit boek heeft me compleet anders doen kijken naar mijn veganisme. Het linkt net zoals 'Zoological Witchcraft' de verschillende domeinen waar witte suprematie (via kolonialisme, imperialisme en racisme) zich manifesteert. Ik vind het een essentieel werk omdat het een heel andere manier van kijken naar de wereld voorstelt.
  6. Ayi Kwei Armah – 'Two Thousand Seasons' (1979)
    Dit boek is helaas moeilijk te vinden. Net als 'Things Fall Apart' van Chinua Achebe, start Ayi Kwei Armah in een regio voor de verschillende kolonisaties en beschrijft twee invasies. De eerste is die van de 'predators', waarmee hij naar Arabisch kolonialisme verwijst en daarna de 'destroyers', waarbij het over Europees kolonialisme gaat. Het verhaalt ontrolt zich over tweeduizend seizoenen en is een meeslepend en uiterst gedetailleerd relaas van hoe gewelddadig en gruwelijk de koloniale projecten waren.
  7. Grada Kilomba – 'Plantation Memories' (2018)
    '
    Plantation Memories' gaat o.a. over de psychologische impact van racisme. Aan de hand van enkele getuigenissen toont Grada Kilomba hoe alledaags en structureel racisme een grote impact heeft op het psychisch welzijn van Zwarte mensen. Het is, naar mijn mening, één van de belangrijkste werken om te begrijpen hoe racisme en kolonialisme vandaag nog doorwerken.
  8. Akala - 'Natives: Race and Class in the Ruins of Empire' (2018)
    Akala is rapper, activist, auteur en dichter. In ‘Natives’ neemt hij het nalatenschap van zowel Brits als globaal imperialisme/kolonialisme onder de loep. Hij heeft het onder meer over de intersecties van zogenaamd ras en socio-economische status die ervoor zorgen dat Afro-descendenten minder kansen hebben dan witte Britten.
  9. Walter Rodney – 'How Europe Underdeveloped Africa' (1971)
    Dit is een essentieel werk om de exploitatie van Afrika door Europa, zowel tijdens als na de fysieke kolonisatie, te begrijpen. Hij legt het narratief in het Westen rond Afrika als 'onderontwikkelt' uit en plaatst het in een breder geopolitiek kader. Een discussie over dekolonisatie kan moeilijk gevoerd worden zonder dit en de ‘Verdoemden der aarde’ van Frantz Fanon gelezen te hebben.
  10. Katherine McKittrick – 'Sylvia Wynter: On Being Human as Praxis' (2015)
    Dit is een verzameling van essays en interviews over het werk van één van de grootste denkers van de 20ste en 21ste eeuw, Sylvia Wynter. Het is een jamsessie van theorieën en concepten die voorbij de enge invulling verlichtingsdenken en eurocentrisme gaan.

Lees ook:

De lijst van Sibo Kanobana

De Lijst van Raf Njotea

De lijst van Aminata Demba

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief