Kurt Van Eeghem reist in het spoor van Litouws genie Mikalojus Konstantinus Čiurlionis

Biografie Klara

Kurt Van Eeghem reisde sinds 2018 in het spoor van het Litouwse genie Mikalojus Konstantinus Čiurlionis (1875-1911) van Vilnius over Warschau en Leipzig naar Sint-Petersbrug. Die reis schreef hij neer in zijn laatste boek ‘Čiurlionis’ waarin hij het fascinerend leven van een groot kunstenaar neerpende. In 'De Afspraak' vertelt hij over zijn ontdekkingen.

Synesthesie

Mikalojus Konstantinus Čiurlionis was kunstschilder en componist. Hij beheerste beide disciplines met evenveel furore en hoort daarom in de categorie van de synesthesisten, mensen die zich in verschillende kunstvormen kunnen uitdrukken. Čiurlionis hoorde schilderijen en zag muziek. Daarnaast was hij ook fotograaf en schrijver. Wanneer hij een werk maakte was dit steeds een groot geheel van verschillende disciplines. Daarnaast was de man ook enorm belezen.

Čiurlionis is voor de meesten een onbekende. Zo ook voor Van Eeghem enkele jaren terug. Toen hij voor het eerst in Litouwen kwam, zag hij dat zo goed als elk museum de naam Mikalojus Konstantinus Čiurlionis droeg. Daar wou hij het fijne van weten. Zo kwam hij erachter dat Čiurlionis een icoon was van de Litouwse kunstgeschiedenis. Hij hield enorm van de natuur en ging als eerste abstracte werken realiseren. Nog voor Cézanne en Kandinsky. Met die laatste stelde Čiurlionis zelfs tentoon. Čiurlionis was op dat moment een topnaam, zowel in de schilderkunst als de muziekwereld. Onder meer Stravinsky kocht een werk van hem. Pas in 1991 werd hij bekend bij ons. In 2014 kwam de eerste tentoonstelling van zijn werk in Gent, en rond die tijd ook in Musée d'Orsay in Parijs en nadien ook in Nederland. De redenen voor zijn lange onbekendheid zijn meervoudig. De calamiteiten van de 20e eeuw zorgden ervoor dat zijn werk niet bij ons terechtkwam. Mensen kwamen daarnaast lange tijd niet in Litouwen. Tenslotte hielp zijn moeilijke naam ook niet.

Jonge leven

Čiurlionis groeide op als kind van het bos en kwam in zijn vroege leven via zijn vader terecht in een kuuroord dat door de adel werd gefrequenteerd. Dankzij deze groep kwam hij in contact met een prins en kreeg hij de kans om verder te studeren. Zij hadden in die tijd een eigen school en een orkest in de paleizen. Dankzij de prins kon Čiurlionis later naar het conservatorium. Eerst naar dat van Warschou en later naar Leipzig. Daar zou hij zijn liefde voor het schilderen ontdekken.

Čiurlionis stierf op 35 jarige leeftijd aan de gevolgen van een ziekte die hem een jaar lang aan het bed kluisterde, in een ziekenhuis voor geesteszieken. Zijn vele werk was zijn hersenen te veel geworden om nog te verwerken. Op dat moment had hij een vrouw en een kind dat nog moest geboren worden, en hij nooit heeft gekend.

Herbekijk hieronder het fragment uit 'De afspraak'.

Herbeluister hieronder het fragment in Pompidou op Klara.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief