Oorlogsjournaliste Joanie de Rijke schrijft over de aanslagen van 22 maart 2016: 'Bommen in Brussel'

Non-fictie VRT NWS

Oorlogsjournaliste Joanie de Rijke schreef samen met dokter Tine Gregoor een boek over één van de pijnlijkste verjaardagen in de naoorlogse geschiedenis van ons land: de aanslagen van 22 maart 2016 waarbij 32 doden en meer dan 300 gewonden vielen in Zaventem en in het metrostation Maalbeek.

Joanie, bekend als verslaggeefster van de gewelddaden van IS in het Midden-Oosten, brengt dus nu een boek uit over de gruwel dichtbij: 'Bommen in Brussel'. Doordat het in de achtertuin is gebeurd is dit voor haar veel emotioneler, getuigt ze in De Afspraak. Maar ook zijzelf zat met een trauma.

23-03-2016 - Vijf jaar later

Geneesheer Tine Gregoor was net in de buurt van het metrostation toen ze via Twitter vernam wat er aan het gebeuren was. Ze vermoedde dat er op dat moment weinig artsen in de buurt zouden zijn en is er naartoe getrokken om te helpen. Ze is er de hele dag gebleven en heeft er mensen het leven gered.

Joanie interviewde haar voor het eindejaarsoverzicht van het weekblad Knack. Tine had een slachtoffer meegebracht. Het was een emotioneel moment want ze hadden elkaar niet meer teruggezien sindsdien. Ze herkenden elkaar eerst niet: de slachtoffers hadden verbrande haren, zaten onder het stof en roet. Alles zat ook nog zeer vers in hun geheugen. Ze hadden beiden een groot trauma. Ze begonnen te huilen en ook Joanie moest wenen: 'Ik besefte dat ik zelf ook een trauma had', vertelt Joanie. Ze was net uit Libië teruggekomen waar oorlogsfotograaf, collega en goede vriend Jeroen Oerlemans door IS was vermoord. Ze waren er samen op reportage toen het gebeurde. In 'Bommen in Brussel' heeft ze de naam van Oerlemans toegevoegd onderaan en als laatste toegevoegd aan de lijst van de slachtoffers van de aanslagen in Brussel.

Hij had niets te maken met de aanslagen maar wel bij het totstandkomen van het boek. Die avond van het interview deelden ze het verdriet en dat trauma en waren ze alledrie overweldigd door de emoties. Daardoor zijn Tine en Joanie contact blijven houden. Tine merkte dat er onder de hulpverleners en slachtoffers heel veel nood was aan een boek, dat ze hun verhalen wilden opschrijven. Ze vroeg Joanie om samen dat boek te schrijven.

Het gaat niet goed met de meeste van de slachtoffers

Veiligheidsmensen, hulpverleners, beleidsmensen en slachtoffers komen aan het woord in 'Bommen in Brussel'. Een van de getuigenissen is die van de Indiase stewardess Nidhi Chaphekar, bekend van de iconische foto van vlak na de aanslag op Zaventem en die de wereld rondging. Zij schreef het voorwoord. 'Hoe gaat het met haar?', vraagt Bart Schols. 'Ze weigert in een slachtoffersrol te blijven zitten, maar fysisch gaat het niet goed', antwoordt Joanie. 'Met de meeste slachtoffers gaat het niet goed: het trauma is dusdanig groot, het is niet weggegaan en bij de meeste begint het pas,' gaat ze verder.

Een van de pijnpunten is de erkenning als slachtoffer door de overheid. De tegemoetkoming door de verzekering is nog steeds een groot probleem. In het boek verwijst ze naar Frankrijk waar er een garantiefonds is en de overheid als mediator optreedt tussen de slachtoffers en de verzekeringsmaatschappijen. De overheid vergoedt de slachtoffers die een allesomvattend bedrag krijgen en de administratieve romslomp overnemen.

Ondertussen heeft de Belgische overheid €300.000 vrijgemaakt voor V-Europe die de slachtoffers hier verenigt.

Hoe groot schat Joanie het risico in dat er in België of de buurlanden opnieuw zo'n aanslag gebeurt? is de vraag waarmee Bart Schols het gesprek afrondt. Hij vraagt haar ook voorzichtig te zijn want binnenkort vertrekt Joanie opnieuw richting Syrië.

Herbekijk hieronder De Afspraak met Joanie over 'Bommen in Brussel'.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief