De website langzullenwelezen.be gaat begin volgend jaar offline en de informatie wordt sinds 1 november niet meer aangevuld. Wil je op de hoogte blijven van het laatste boekennieuws uit de VRT-programma's en leestips ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Journaliste Annelies Beck over de recent overleden Britse auteur Hilary Mantel

Fictie Radio 1

Vorige vrijdag, op 23 september, overleed de Britse auteur Hilary Mantel. Ze was vooral bekend van haar ‘Wolf Hall’-trilogie, een reeks historische romans over het Engeland van de 16e eeuw. Met die trilogie won Mantel twee keer de Man Booker Prize, de belangrijkste Britse literatuurprijs. VRT-journalist Annelies Beck heeft al haar boeken gelezen en kwam langs bij Ruth Roets in De Wereld Vandaag op Radio 1 voor een gesprek over Mantels oeuvre.

‘Ik heb haar ontdekt door haar bekende trilogie waarin ze het leven van de spindokter van Henry VIII beschrijft. Hij was een heel sluwe man die veel politiek inzicht had, maar net zoveel mensenkennis’, zegt Beck. Daarna was de journaliste zo begeesterd door Mantel dat ze achteruit is beginnen lezen. ‘Bleek dat ze daarvoor al een heel rijk oeuvre bijeen geschreven had met essays, kortverhalen, memoires … noem maar op. Ik ontdekte dat ze een zeer scherpzinnige, grappige, goed formulerende auteur is die fantastisch vertelt.’

Wat haar stijl typeert, volgens Annelies Beck, is dat ze heel precieze formuleringen uitwerkt, haar timing, de conversaties die klinken alsof ze achter je rug gebeuren en haar beschrijvingen. ‘Dat kan heel stoffig klinken in het licht van een historische roman’, zegt Beck daarover, ‘maar Mantel slaagt erin om de ruimtes waarin die oude koningen en hun hofdames zich bewogen, tot leven te brengen door stoffen te beschrijven alsof je ze zelf kan aanraken. Alles wordt heel voorstelbaar, tactiel en echt.’

Historische roman

Mantel heeft de historische roman in Groot-Brittannië nieuwe leven ingeblazen. Het genre werd voornamelijk als vrouwenliteratuur beschouwd. ‘Zij heeft laten zien dat de historische roman over mensen gaat, over het hier en nu, maar wel in een context die enorm gecheckt is’, zegt Annelies Beck. Echte historici moeten toegeven dat er heel veel is wat we niet weten. ‘Mantel kleurt als romancière die gaatjes in zoals het had kunnen gebeuren. Niemand kan zeggen dat het niet zo was. Die vrijheid eigent ze zich op grandioze wijze toe.’

Mantel schreef ook kortverhalen, die zich hier en nu afspelen, en essays waar ze haar ideeën over het koningshuis deelt. ‘Ze heeft een heel brede blik. Het was echt een intellectuele vrouw met een heel scherpzinnige kijk op hoe het er in de wereld en tussen mensen aan toegaat’, gaat Beck verder.

Naar aanleiding van haar overlijden zei de Schotse premier Nicola Sturgeon dat het onmogelijk is om het literair nalatenschap van Mantel te overschatten. Annelies Beck sluit zich daar volledig bij aan. ‘Ik bewonder haar, omdat ze literair werk van zeer hoog niveau produceerde, het was een vrouw - geen modelvrouw op uiterlijkheden afgaand -, maar ze liet zien dat een scherpzinnige vrouw geweldige literatuur kan produceren, grappig kan zijn en uiteindelijk ook de erkenning krijgt die ze verdient. Ze heeft er wel heel lang op moeten wachten, maar ze heeft consequent aan die weg getimmerd, tegen alle kritiek in.’

Ziekte

Al van jongs af aan was Mantel zwaar ziek, weet Annelies Beck: ‘Ze is jarenlang mismeesterd. Ze heeft antipsychotica voorgeschreven gekregen, omdat ze toch maar een klagende vrouw was. Tot ze zelf heeft moeten ontdekken dat ze aan endometriose leed.’ Haar ziekte had ook een impact op haar literaire productie. ‘Net daarom is Mantel zo gevoelig voor het thema van de relatie tussen je lichaam en je geest, specifiek dan bij vrouwen. Als ze over Anna Boleyn schrijft, de tweede vrouw van Henry VIII die onthoofd werd, kan ze daar een laag en een diepte aangeven waar vele anderen niet in slagen’, zegt Beck.

Recentelijk zei Mantel nog in een interview dat ze geloofde in leven na de dood. ‘Ik kan me niet inbeelden hoe het werkt, maar het universum is niet beperkt tot wat ik me kan inbeelden’, aldus de Britse auteur. Volgens Annelies Beck, heeft Mantel in haar memoires en haar essays altijd die ruimte gelaten voor iets wat wij niet kunnen zien, vastpakken of ruiken, maar dat er wel is. ‘Dat heeft haar zeker geholpen bij het tot leven wekken van historische figuren, omdat ze zo openstond voor hoe het geweest zou zijn, hoe mensen zouden kunnen gedacht hebben’, concludeert Beck.

Herbeluister het gesprek in De Wereld Vandaag hier

Lees hier meer over Hilary Mantel

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief