Journaliste Ann Peuteman schreef het boek 'Verplant', over hoe het beter kan in onze woonzorgcentra'

Non-fictie VRT NWS

Ann Peuteman '.

Tijdens de eerste coronagolf zijn de mensenrechten van de bewoners van woonzorgcentra in ons land fundamenteel geschonden, concudeert Annesty International in haar rapport. Ann Peuteman is Knack-journaliste en auteur van 'Verplant. Waarom het heerlijk wonen kan zijn in het woonzorgcentrum'.

In De afspraak vertelt ze dat ze blij is met de toon van het rapport en dat erin erkend wordt dat de overheid fouten heeft gemaakt tijdens de eerste coronagolf. 'De directies en personeel hebben moeten roeien met de riemen die ze hadden, die hebben dat naar beste vermogen, soms bovenmenselijk, gedaan. Natuurlijk zijn er fouten gemaakt, zoals de hele samenleving in die periode, omdat we niet wisten wat we moesten doen. Het personeel heeft opgevangen wat kon in een sector die al jarenlang ondergefinancierd is en al jarenlang vanuit de samenleving heel weinig aandacht krijgt'.

Hier moet over gepraat worden

Net voor corona was Ann begonnen aan een boek over voltooid leven. 'Door de lockdown had ik tijd om daaraan te schrijven, maar dat wrong in een periode waarin de mensen stierven aan covid in de woonzorgcentra. Ik bleef contact hebben met die bewoners' en daarom wilde ze eerst dit boek schrijven.

'Voltooid leven', dat was waar Lutgart Simoens voor ijverde. Lutgart had Ann na haar vorige boek 'Grijsgedraaid' gecontacteerd en ze zijn bevriend geraakt. 'Het boek over voltooid leven had ze me ingefluisterd. Ik heb ook tijdens de lockdown veel contact met haar gehad. We hebben samen besloten dat zij daar een getuigenis in had'.

Het boek draagt Ann op aan haar prachtige moeder 'die van haar leven niet naar een rusthuis wil'. Iets dat door heel veel mensen wordt gezegd: 'Daar krijg je mij niet binnen'. Dat is zo het schrikbeeld van de Vlaming: daar op een dag naartoe moeten gaan. 'Ik vind dit heel problematisch', vertelt Ann, 'want veel mensen zitten nu thuis en voelen zich daar niet zo goed'.

Het kan anders: het ideale woonzorgcentrum

Het beeld dat opgehangen wordt rond woonzorgcentra, en dat niet is verbeterd door corona, is dat van 'dan moet je daar gaan sterven - dat houdt mensen tegen om er naar toe te gaan. Het moet ook een positieve keuze kunnen zijn'.

Zo is het boek ook opgebouwd: 'Jij droomt je ideale woonzorgcentrum. Wat wel opvalt is dat je daar nog heel veel te zeggen wil hebben' merkt Phara op. Dat is het pijnpunt in veel van die verhalen. De regie van je eigen leven uit handen geven en je mening die niet meer wordt gevraagd. 'Wat mensen willen is zo lang mogelijk blijven wie ze zijn geweest. En dat is voor iedereen iets anders. Dit betekent zolang mogelijk zeggenschap over jezelf hebben maar ook voor een stuk over je dagelijks leven'. In het boek geeft Ann het voorbeeld van de sleutel op je kamer.

Als zij het voor het zeggen had dan bouwde ze de woonzorgcentra op een andere plek, nu staan ze te ver van de wereld en ze zijn verkeerd gebouwd, op maat van heel grote groepen waardoor het moeilijk is om ze veilig te houden, zoals nu ook blijkt tijdens de corona. Ann zag tijdens haar bezoek aan woonzorgcentra hoe kleine dingen een ongelooflijk verschil kunnen maken. Het mooiste voorbeeld daarvan is het ontbijtbuffet in plaats van de voorgesmeerde, in folie verpakte boterhammen. Deze zaken zijn niet duurder maar gaan weg van de strikte organisatie, de geoliede zorgmachine.

Hoe geraken we daar?

Naast de financiering van meer personeel, moeten we niet alleen gaan kijken naar dat lichaam dat moet gewassen en verzorgd worden, maar ook naar die mens in dat lichaam. Daar is vandaag nog te weinig aandacht voor. Alsof al die rusthuisbewoners één groot blok vormen die allemaal dezelfde problemen hebben, dezelfde smaak en dus allemaal dezelfde oplossingen moeten krijgen.

Bekijk hieronder De afspraak met Ann Peuteman.

Of herbeluister Ann Peuteman in De wereld vandaag op Radio 1.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief