Simon Debbaut-L'Ecluse

Jens Meijen over zijn debuutroman 'De lichtjaren' in Culture Club

Fictie Radio 1

In de podcast Groen Gebladerte uit 2020 vertelde dichter Jens Meijen dat hij aan een roman werkte. Die is nu af en kreeg de titel 'De lichtjaren'.

Een boek dat begint met een post-incident: bij de hoofdpersonages wordt ineens een heremietkreeft geleverd. Het verhaal speelt zich af in een niet al te verre toekomst. In Culture Club vraagt presentator Bent Van Looy aan Jens Meijen de sfeer in het boek te omschrijven. Meijen wilde een soort van parallel universum creëren waarin de aarde verder opgewarmd is: er is een quotum voor het drink- en douchewater, iedereen loopt gehavend, in basketbalshorts en op teenslippersin rond, drones bespieden iedereen, Google en Facebook zwaaien de plak en Amazon heeft de post overgenomen. 'Het is heel gezellig allemaal', licht Meijnen cynisch toe.

De losers van de klimaatverandering

Amazon en Instagram zijn dus wel nog in gebruik, merkt Van Looy op: 'Heb je dat gehouden om niet al te gekke sciencefiction te schrijven?'

Meijen heeft het zo gehouden omdat het gewoon een verdere ontwikkeling is van wat we nu al zien. 'Instagram gebruikt advertenties om je hersenen te hacken op een bepaalde manier. Als je dit doortrekt dan krijg je de toestanden zoals in mijn boek.' In het boek zijn alle welstellende mensen verhuisd naar het Noorden. Degenen die hier rondhangen, moe van de hitte, zijn eigenlijk de sukkelaars, merkt Van Looy op. Dat klopt, zegt Meijen: 'het gaat over de losers van de klimaatverandering.'

De hoofdpersonages ondergaan lijdzaam, af en toe zien ze nog de vrienden - ze hebben een WhatsApp groep - er is nog plaats voor sociale interactie en ze houden de schijn op dat alles normaal is. 'Ze hebben geen andere referentie, die mensen zijn ook best wel gelukkig. Ik heb proberen een wereld te maken die enigszins hoopvol is, ook al vernietigt de klimaatopwarming alles, nog kunnen we daaruit iets moois opbouwen?, licht Meijen toe.

De verlorenheid van de wereld

Die apathie en vervreemding vielen Van Looy op toen hij het boek las, zaken die hij kent uit de Generation X - boeken van Douglas Coupland, Paul Mennes of Bret Easton Ellis. 'Heb je daar iets mee?', wil Van Looy weten. Meijnen schreef een bachelorpaper over Bret Easton Ellis: 'Generation X zag geen toekomst en mijn personages in het boek leven in dit 'gebrek aan toekomst'.'

Is Generation Z, waartoe Meijen behoort, net niet heel idealistisch? Meijen ziet 'bij veel mensen, oudere, een attitude, niet zozeer bij Gen Z'ers', van waarom zouden we nog iets doen want als we de wetenschappers geloven, is het al verloren. Dus kunnen we er maar beter van genieten: biefstukje eten en doen wat we willen. In het boek is het te laat voor klimaatactivisme, maar er zijn wel mensen die voor elkaar zorgen. Er zijn nog hulpgroepen die elkaar zien in zoom-meetings. Er zijn nog veel menselijke dingen en empathie, maar op een andere manier dan we nu kennen. Ze doen hun best om tevreden te zijn met de kleine dingen. Een van de grote dingens des levens, een kind krijgen, lijkt niet weggelegd voor de hoofdpersonages.'

In welke mate is Jens Meijen zelf boos op de wereld of hoopvol gestemd? In zijn dichtbundel 'Xenomorf' was hij nog heel boos, nu probeert hij eerder iets constructiefs te doen. Op wie boos zijn in het boek? Zij die verantwoordelijk zijn, zijn al lang weg.

Er is ook een hang naar mystiek en religie want die kreeft uit het boek is geen gewone kreeft. Die kan iets heel speciaals.

Dichter schrijft proza

Meijen was ooit de jongste Dichter des Vaderlands. 'Was het moeilijk die overgang naar proza te maken?' vraagt Van Looy hem. Hij wilde al langer een groter verhaal vertellen: een roman is i.v.m. een gedicht een verademing, dan krijg je die vrijheid. Het boek is gedeeltelijk geschreven tijdens de lockdown: je merkt het omdat de personages zich wegens rouw oplsuiten. Dat gevoel van beklemming wilde hij in het boek.

Meijnen droomt ervan nog meer boeken te schrijven. Momenteel is hij schrijver in bijberoep.

Beluister Jens Meijnen in Culture Club op Radio 1 Select.

Nog meer weten over Jens Meijen? luister naar deze aflevering van Groen Gebladerte.

Jens Meijen in Pompidou op Klara

Op 21 september was Jens ook te horen in Pompidou op Klara. Beluister hieronder het integrale gesprek.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief