Ivan De Vadder over zijn boek 'Wanhoop in de Wetstraat': 'Het is een soort hartenkreet'

Non-fictie VRT NWS

In ‘Wanhoop in de Wetstraat’ deelt VRT-journalist Ivan De Vadder zijn visie op de evolutie van de binnenlandse politiek. Waarom spreekt hij nu, na al die jaren, over ‘wanhoop’? ‘Ik zit al sinds 1991 op de nieuwsdienst. Het is die periode van 1991 tot 2021 die ik probeer te bestrijken in het boek. In 1991 vond Zwarte Zondag plaats. Voor het eerst brak Vlaams Belang door in Vlaanderen. Op dat moment wordt het idee van de kloof met de burger geboren in de Vlaamse politiek. Dat idee hanteren veel partijen om maatregelen te nemen’, legt De Vadder uit aan Leen De Witte in De ochtend op Radio 1.

Het boek van De Vadder onderzoekt nu of die maatregelen gewerkt hebben. ‘Die maatregelen gingen toen heel ver, zoals het afschaffen van de opkomstplicht en het afschaffen van de senaat. Dat zijn allemaal behoorlijk rationele maatregelen, genomen vanuit het idee dat als we dat veranderen de mensen wel weer vertrouwen in ons zullen hebben’, vertelt De Vadder. Zijn conclusie is dat het niet werkt op die manier. ‘Misschien moet je als politicus meer nadenken over de deontologie, over de manier waarop je met geld, politieke verantwoordelijkheid en de emoties van de burger omgaat’, suggereert De Vadder.

Gevoel van wanhoop

De overheersende emotie in de politiek is namelijk wanhoop, volgens De Vadder. ‘Die wanhoop laat zich voelen op twee domeinen: het vertrouwen in de politiek dat op een laag pitje staat enerzijds en de resultaten van de traditionele centrumpartijen anderzijds. Zij zijn in de afgelopen dertig jaar gezakt tot op een niveau van 10% voor sommige partijen’, verduidelijkt de journalist.

Een van de grote problemen is dat partijen te veel macht en vooral te veel geld hebben. ‘Dat leidt tot concentratie en een systeem waarbij politieke partijen eigenlijk alles naar zich toetrekken’, legt De Vadder uit. ‘Mijn boutade is dat het zou volstaan om zeven voorzitters te verkiezen en die alle stemmingen te laten uitvoeren. Nu krijg je een sterke partijtucht in de parlementen, met scores die stalinistisch zijn. Bij meer dan 99% van de stemmingen volgen de parlementsleden het advies van hun eigen partij. Waarom heb je dan nog parlementsleden nodig?’

Rem op politieke vernieuwing

Volgens De Vadder is een ander probleem het feit dat partijvoorzitters ook de partijfinanciering beheren. ‘De partijfinanciering is zeer loyaal in ons land, in die mate zelfs dat partijen eigenlijk geen leden meer nodig hebben. Ze kunnen zelfs verkiezingen overleven of overslaan, omdat er zoveel geld over is waarop ze kunnen teren’, gaat De Vadder verder. ‘De partijfinanciering is een rem op politieke vernieuwing’, concludeert hij.

Hartenkreet

‘Dit boek is eigenlijk een hartenkreet. Na dertig jaar stel ik vast dat we een systeem hebben dat mij heel nauw aan het hart ligt, de representatieve democratie. Maar daar zijn veel problemen mee’, zegt De Vadder. Toch ziet de Wetstraat-journalist her en der sprankels hoop. ‘Je ziet dat Conner Rousseau er toch wel in slaagt om die hoop voor een stukje uit te dragen, zeker bij de jongere generatie. In eigen rangen proberen ook Sammy Mahdi en Zuhal Demir dat te doen. Er zijn mensen die, los van de ideologie, erin slagen bij een breder publiek de wanhoop te doorbreken en daar hoop tegenover te zetten. We klampen ons als kiezer elke keer opnieuw vast aan die hoop en we blijven soms ontgoocheld achter, dat hoort er nu eenmaal bij.’

Herbeluister Ivan De Vadder in De ochtend op Radio 1 Select.

Ivan De Vadder in De Afspraak

In zijn boek ‘Wanhoop in de Wetstraat’ beschrijft hij hoe verwoede pogingen van de politiek om dichter bij de burger te komen, steeds stuklopen. De Vadder vraagt zich af waarom politici zich niet houden aan hun verkiezingsbeloftes? En waarom bijvoorbeeld het akkoord over de loonsverlaging van de vertegenwoordigers in het Vlaams Parlement nog steeds niet is uitgevoerd?

Bekijk hieronder het fragment.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief