In zijn nieuwe roman 'Stemvorken' brengt A.F.Th. van der Heijden de cycli 'De tandeloze tijd' en 'Homo duplex' samen

Pompidou

A.F. Th. van der Heijden levert opnieuw een tour de force. In zijn nieuwe roman 'Stemvorken' brengt hij de twee steunpilaren van zijn oeuvre samen: de cycli 'De tandeloze tijd' en 'Homo duplex', legt Nicky Aerts in Pompidou uit. 'Stemvorken' is verschenen bij Querido.

Van der Heijden is blij met zijn nieuwe boek, maar 'het is ook erg hectisch en er wordt van alles over het boek geschreven en heeft het dan zin om dat te lezen wat er nog over geschreven wordt, want het boek is al uit?', vraagt Van der Heijden zich luidop af. Anderhalf jaar geleden interviewde Nicky Aerts hem over 40 jaar schrijverschap en over het boek dat toen net uit was 'Mooi doodliggen' en dat boek ging voor een groot deel over het vliegtuig MH17 dat uit de lucht gehaald werd. Toeval wil dat het proces net start op de dag van het verschijnen van zijn nieuwe roman 'Stemvorken'. 'Mooi doodliggen' is maar een appetizer voor het grote boek dat hij daar nog over wil schrijven.

'Het schrijven van de cycli loopt een beetje door mekaar. Er ligt nog een ander manuscript klaar', legt van der Heijden uit. 'Stemvorken' is deel 8 van 'De tandeloze tijd'.
Van der Heijden vat 'Stemvorken' zo samen: 'In dit boek heeft niet Albert Egberts de hoofdrol, maar zijn vrouw en haar kersverse vriendin. Albert wil zijn vrouw voorstellen aan een maîtresse. De ene keer is de lezer er van overtuigd dat het de maîtresse van Albert is en de andere keer relativeert Albert dat weer. Duidelijk is wel dat de twee vrouwen bij de eerste kennismaking erg verliefd op mekaar worden en daar ontstaat dan een lesbische verhouding. Ze weten niet wat hen overkomt.'

Het is de eerste keer in de boeken van A.F.Th van der Heijden dat het verhaal geschreven is vanuit het standpunt van een vrouw. 'De bedoeling was om een polyfone reeks te maken, dus dan moet ook eens een vrouw aan het woord gelaten worden', legt Van der Heijden uit.

Albert Egberts wordt uit de echtelijke sponde verbannen en moet het hele spel tussen de twee vrouwen door het sleutelgat van de kamer bekijken. 'Tenminste dat gluren door het sleutelgat wordt vaker geïnsinueerd. Maar dat hij een voyeuristische inslag heeft is wel duidelijk, want daarom heeft hij de twee vrouwen aan mekaar voorgesteld, maar hij wordt naar het sleutelgat verbannen. Of hij daar echt doorkijkt is nog maar de vraag. Wie er wel doorkijkt is de man van de maîtresse, die vervolgens de deur intrapt', legt Van der Heijden uit. En dan zitten we aan het einde van het verhaal.

'Stemvorken', kennen we als een instrument om andere instrumenten mee te stemmen. Maar in de lesbische liefde heeft het nog een andere betekenis. 'Vrouwen die zich met de benen in mekaar haken, dat noemt men 'scharen'. Ergens illustreert de maîtresse wat ze doen, hun liefdespositie, hun stemvorkligging, aan de hand van stemvorken die door musici worden gebruikt', legt Van der Heijden uit.

Voor dit boek heeft A.F.Th. van der Heijden geen research gedaan. 'De visioenen komen uit mijn brein. Ik schrijf op wat ik voor me zie. Ik denk dat alle mensen dat hebben. Het schijnt dat we gemiddeld 178 keer per dag aan seks en erotiek denken en dat is misschien de belangrijkste leerschool als je zo'n boek wil schrijven', legt Van der Heijden uit.

Bij van der Heijden valt altijd alles samen. Hij is er in geslaagd om een nieuw boek in de reeks 'De tandeloze tijd' te schijven, maar er tevens ook om een personage uit de andere cyclus 'Homo duplex' te laten overlopen. 'Het gebeurde gewoon. De boekhandel die in 'Homo duplex' een grote rol speelde, duikt ook op in 'Stemvorken' en de kleinzoon van de boekhandelaar vroeg om meer aandacht in 'Stemvorken'. En plots drong tot me door: 'ik ben die 2 cycli nu toch niet aan het vermengen?' Ik hoop niet dat het wijst op een ernstige psychische kwaal, maar het is gebeurd en ik sluit niet uit dat die twee cycli zich nog zullen kruisen', zegt Van der Heijden.

Maar de boeken staan ook op zich, je hoeft niet alles te lezen om te kunnen volgen. Daar heeft Van der Heijden bewust voor gezorgd. 'Maar in verband gelezen, krijgen ze wel een meerwaarde', voegt Van der Heijden toe. Hij wil zijn personages ook niet echt los laten. Voor hij ze in verhalen binnen laat, gaat hij de personages echt screenen.

Sinds de coronatijd is Van der Heijden nog zelden buiten gekomen. Maar hij leeft al een tijd als een kluizenaar. 'Toen in 2010 mijn zoon Tonio stierf , trok ik een jogging en shirt aan om naar het ziekenhuis te gaan en sindsdien heb ik geen 'mensenkleren' meer aangedaan, enkel nog een jogging met een wijd shirt daarop.' Van der Heijden doet niet veel meer anders dan schrijven. Hij schrijft liefst 7 dagen per week, omdat hij anders op maandag moeite heeft om op gang te komen. Zijn vrouw is de antenne met de buitenwereld. Van der Heijden wordt binnenkort 70 en de uitgeverij wil dat vieren met twee boeken: 'De lammeren in wolfskleren blaten' en 'De caravan trekt verder'.

Herbeluister het volledige interview op Klara.be

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief