Das Mag

In haar 'Zelfverwoestingsboek' verzet Marian Donner zich tegen het idee dat we alsmaar succesvoller moeten zijn

Non-fictie De Wereld van Sofie

Hoe erg is het als we het onderste niet uit de kan halen? Hoe erg is het als we een beetje van ons potentieel onbenut laten? Eerder deze week overleed 'Mr. Music' John Miles, die maar één hit naliet, hoewel hij een geniale muzikant was en 'misschien meer had kunnen verwezenlijken'. Marian Donner, auteur van het 'Zelfverwoestingsboek' uit 2019, kijkt er anders naar.

'Zelfverwoestingsboek. Waarom we meer moeten stinken, drinken, bloeden, branden en dansen' is een pleidooi tegen het alsmaar blijven werken aan onszelf. 'Een pleidooi tegen het feit dat het altijd maar meer, beter, groter moet zijn en dat we daarvoor alsmaar harder moeten werken,' vertelt Marian Donner. Het boek is geschreven als een parodie op de zelfhulpindustrie. 'De zelfhulpindustrie maakt elk probleem dat je hebt persoonlijk. Als jij nog niet succesvol bent, of gelukkig of fit, dan ligt dat aan jou en dan moet jij daar iets aan doen. Precies die boodschap dat het nooit goed genoeg is en dat je 'er alles moet uithalen', is dodelijk vermoeiend.'

'De boodschap is gericht op succes hebben,' gaat de Nederlandse auteur verder. 'Bij John Miles bijvoorbeeld was er onbenut 'hit'-potentieel, maar misschien was zijn potentieel voor lange wandelingen in het bos en heel gelukkige momenten met zijn vrouw wel heel goed benut. Allemaal zaken die ten koste gaan van groot succes.' We hebben een zeer enge definitie van wat 'succes' is en wat 'beter' is. 'Een beter salaris, meer hits, meer volgers en likes... De vraag is hoe gelukkig mensen daarvan worden,' verzucht Donner.

En waarom moet dat streven altijd voor iedereen? 'Genoeg succesvolle mensen gaan daar aan onderdoor, dat zie je,' gaat ze verder. 'Denk maar aan Britney Spears die heel lang onder curatorschap heeft geleefd en veel heeft opgetreden. Nu is ze van het curatorschap verlost, en wil ze helemaal niet meer optreden, maar een gezin stichten met haar nieuwe vriend. Dat is net zo goed, maar we worden allemaal gedreven in een hamsterwiel, het is nooit goed genoeg. In de zelfhulpindustrie moeten mensen ook steeds een probleem hebben. Mensen moeten het gevoel krijgen dat het niet goed genoeg is, dat ze niet succesvol of populair genoeg zijn. Dat is verweven in de hele beeldcultuur.'

Is je gewicht, je job, je mindfulness niet genoeg... Het lijstje van waar we aan moeten werken is oneindig. 'De betere, aangepastere versie van onszelf is een versie die alsmaar door kan werken, die flexibel is, die blijft glimlachen bij tegenslagen als de baas hem rot behandelt...' analyseert Marian Donner. Als je ontslagen wordt, moet je je daardoor niet laten kisten. Dat kan allemaal veel beter! Er is niets mis met bijvoorbeeld een zaterdagavond heel lang op café gaan, dronken worden, en de volgende dag niet meer kunnen doen wat je hoorde te doen. Dat schuldgevoel de dag erop is nergens voor nodig.' Het Zelfverwoestingsboek kwam twee jaar geleden uit, maar ligt nog steeds in de winkel.

Beluister het volledige gesprek op Radio 1 Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief