Philippe De Backer maakt pittige analyse van de coronacrisis in zijn boek 'En nu is het oorlog'

Non-fictie VRT NWS

Phlippe De Backer was te gast in 'De Afspraak' om het te hebben over zijn boek 'En nu is het oorlog'. Daarin maakt hij als voormalig regeringslid de balans op van het coronabeleid.

In zijn boek ‘En nu is het oorlog’ spaart gewezen politicus Philippe De Backer media, experten en politici niet. Vanop de eerste rij- De Backer coördineerde een groot deel van de logistiek tijdens de crisis- maakt hij de balans op van anderhalf jaar coronabeleid.

Zijn analyse van waar het verkeer is gelopen is best pittig.

22 maart 2020

22 maart 2020: dat is de datum waarop De Backer startte met de moeilijkste opdracht uit zijn carrière. De coronacrisis woedde toen al twee weken. De Backer kreeg van de toenmalige premier Sophie Wilmès en minister van Volksgezondheid Maggie De Block de leiding van de taskforce toegewezen.

'En nu is het oorlog' is de titel van zijn boek die verwijst naar de chaos. Er was nood aan stroomlijning. 'De eerste dag hebben we gebruikt om een bijna militaire structuur uit te zetten: waar zitten de problemen, hoe gaan we die stap voor stap oplossen en welke experten hebben we nodig?' vertelt De Backer in De Afspraak.

In het boek schrijft De Backer ook over de zaken die wel goed zijn gegaan. Virologe Erika Vlieghe, ook aanwezig in de studio van De Afspraak', beaamt dat zijn aanstelling een opluchting was en voor een nieuwe wind zorgde.

'Waarom heb je ja gezegd?', vraagt Bart Schols, want hij was toen federaal minister van o.m. Digitale Agenda & Noordzee en had zijn afscheid van de politiek al aangekondigd. De Backer is bio-technoloog van opleiding en kon vanuit deze achtergrond een bijdrage leveren. Er was veel onzekerheid rond het testbeleid en dat was de eerste vraag die hij kreeg van De Block. Hij schrijft dat het een voordeel was dat hij zijn afscheid had aangekondigd: 'Ik was onthecht van de politiek en kon focussen op de dingen die er écht toe deden: mensenlevens redden.'

Een staat binnen de staat

'Je moet het virus proberen voor te steken en dus moet je heel snel beslissingen kunnen nemen en de beslissingen heel snel kunnen bijsturen. Dat is de gamechanger geweest omdat we de expertise goed zijn gaan gebruiken', gaat hij verder.

Hij spreekt ook zeer kritisch over 'de ziekte van de tussenstructuren: een indrukwekkend radarwerk van commissies, comité's, adviesgroepen die we amper zien maar die gigantisch veel macht hebben.' Een staat binnen de staat. Hij geeft het voorbeeld uit de gezondheudszorg waar er zich bijna corporatistische organisaties gesettled hebben. Het politieke systeem heeft hen over de jaren heen die macht gegeven.

Voor alle duidelijkheid: 'die overlegstructuren heb je nodig, om in vredestijd iedereen mee te hebben om bijvoorbeeld hervormingen door te voeren in het ziekenhuislandschap. Maar toen was het geen vredestijd, maar crisis. Als je diezelfde procedures blijft hanteren, dan loop je vast', is zijn conclusie.

Rally 'round the flag - mentaliteit

Het ontbreekt ons aan een 'rally 'round the flag - mentaliteit' schrijft De Backer in zijn boek. Het moment waarop er een crisis is, moet iedereen op dezelfde lijn zitten, alle eigenbelangen moeten verdwijnen naar de achtergrond en er moet gegaan worden voor het algemeen belang. Elke dag stierven er honderden mensen en toch waren er nog politici die de tijd vonden om naar de pers te bellen en te spinnen. Hij noemt geen namen omdat die moeilijk te achterhalen zijn.

'Ik focuste op de essentie, niet op wat kranten schreven'

Ook in de communicatie is er transparantie gekomen. Doordat dit zijn laatste opdracht was kon hij zich focussen op de essentie, niet op wat kranten schreven, vertelt hij. De voornaamste les is dat we moeten nadenken over hoe we ons beter voorbereiden op een volgende crisis. Daarom maakt hij in het boek ook een kritische systemische analyse van de werking van onze overheid.

Bekijk hier Philippe De Backer in De Afspraak op vrtnws.be.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief