Ignaas Devisch over 'Vuur': 'We gaan veel te gewoon om met de aanwezigheid van vuur'

Non-Fictie Radio 1

We hebben in tijden niet meer zo vaak rond een vuur gezeten als nu, omdat dat in deze tijden zo wat de enige manier is om elkaar nog te ontmoeten. In je tuin, met een beperkt aantal mensen dan toch.

Filosoof Ignaas Devisch heeft het in zijn nieuwe boek ‘Vuur’ over onze verhouding tot vuur. Met talrijke verhalen over o.a. vuur uit de mythologie en het hellevuur. De impact van vuur op de mens én de natuur is enorm. Maar moeten we het gebruik van vuur en fossiele brandstoffen fundamenteel wijzigen, want ze worden schaars én zijn slecht voor het klimaat? Devisch breekt daarom een lans voor zonne- energie. Hij vertelde erover in De wereld van Sofie op Radio 1 en in De Afspraak op Canvas.

Vuur is scheppend en vernietigend


'We zijn er perfect in geslaagd om vuur technisch te beheersen. Het vuur is er nog, maar verstopt, denk aan het vlammetje in de boiler. Het heeft ons heel veel comfort gebracht. Maar als je de brand van de Notre-Dame ziet dan zie je wat een kracht vuur nog steeds heeft', vertelt Devisch.

'We gaan veel te gewoon om met de aanwezigheid van vuur. Maar dat moet wijzigen. De natuur kan ons gedrag met vuur niet meer goed aan. En dus schreef ik dit boek om het zowel over de scheppende als de vernietigende kracht van vuur en over de plaats van vuur in de geschiedenis te hebben. De mens is gefascineerd door vuur. De mens wordt al eeuwen duidelijk gemaakt dat vuur iets geweldigs is, maar pas op: 'het is niet van ons en gevaarlijk'. Alleen al het beeld van de hel als brandend hellevuur toont dit aan', gaat Devisch verder.


Vuur werd vanaf de renaissance enkel nog een middel

'Wanneer zijn we dit scherpe bewustzijn verloren? Van zodra we vuur technischer zijn gaan kunnen beheersen. Vanaf de renaissance is dat. Vanaf dan is het een middel. Maar we zijn vergeten dat de bronnen wel eens kunnen opdrogen om vuur te maken en het destructieve plaatje wordt steeds duidelijker. De afgelopen twee eeuwen waarin we veel gassen uitgestoten hebben door verbranding eist nu zijn tol. De natuur heeft een geheugen. Helaas moet het eerst heel slecht gaan voor we beseffen dat er een probleem is', meent Devisch.

'Mijn boek is een uitnodiging om fundamenteel na te denken over de plaats van vuur, bij uitbreiding van energie in de wereld. Als we energie te kort hebben waar halen we die dan vandaan? En hoe kunnen we dat minder destructief doen?
Er is het idee dat we de wereld kunnen redden door met zijn allen soberder te leven en dan komt alles goed. Maar dit 'ecologisch calvinisme' is ruimschoots onvoldoende. Het moet radicaler. We hebben andere bronnen van energie nodig zonder die destructieve keerzijde.'

Helioceen- de zon als oplossing?

'Door in de geschiedenis te graven kwam ik uit bij Copernicus, die zei dat de aarde niet het centrum is maar de zon. Als je kijkt hoe weinig wij van de zon gebruik maken, vind ik dat heel opvallend. Die zonne-energie die er elke dag zo is, wordt sowieso verspild. Nu moeten we heel veel kapot maken (graven, boren) om energie op te wekken. Ik stel me de vraag als filosoof waarom hebben we zo weinig gebruik gemaakt van de energie van de zon? We moeten terug leren omhoog kijken. Niet om nieuwe goden te zien, maar het is van cruciaal belang dat we beseffen dat het leven op aarde enkel kan bestaan door de zon. Het is een vraag die ik stel voor ingenieurs en wetenschappers. Laat daar je verbeeldingskracht eens op los. En als we meer die zon gaan gebruiken komen we in een nieuw tijdperk, ik noem het het 'Helioceen'', sluit Devisch af.

Herbeluister het gesprek deel I op Radio1.be

Bekijk hieronder Ignaas Devisch in De Afspraak op Canvas

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief