Hoe gaan auteurs om met kritiek? Marnix Peeters, Saskia De Coster en Bart Moeyaert getuigen

Radio 1

Hoe omgaan met kritiek? Dat onderzocht De Wereld van Sofie die daar ook enkele schrijvers over polste.

Saskia De Coster: 'Kritiek? Onnodig en overbodig'

Sommige mensen kunnen écht niet om met kritiek. Auteur Saskia De Coster erkent dat ze in dat bedje ziek is - ze haat kritiek - maar is er naar eigen zeggen wel al iets beter in geworden. Hoe ze dat klaarspeelde, vertelt ze aan reporter Anke Van Meer.

De Coster ziet het nut van kritiek niet in. 'Bij mij komt het te laat en kritiek is per definitie altijd negatief. Als ik een boek geschreven heb en iemand zegt: 'Ik vind het stom'. Ja, ok, maar ik kan het niet meer veranderen. Als ik kritiek krijg, denk ik, het is misschien puberaal: middenvinger. Kritiek associeer ik ook zeer met de echokamer van Twitter waar we elkaar bekampen en bevechten en waarvan ik denk: fine, maar ik moet niet altijd meedoen.' Saskia zal zichzelf ook absoluut niet googelen: 'Ik kan er niets mee'.

Met recensies heeft ze een dubbele verhouding: van degene die heel lovend zijn, denkt ze: 'Waw ze hebben het begrepen, slimme recensenten.' De negatieve, daarvan denkt ze in eerste instantie: 'Die snappen het niet. Maar ook daar houd ik me liefst zover mogelijk van weg. Ik ga dan iemand anders die recensies laten lezen, maar dan zit ik mee te kijken: Kan ik van het gezicht iets aflezen of niet? [...]Als ik aan het schrijven ben, heb ik wel graag de commentaar van bijvoorbeeld de redactrice. Die gaat mee in het proces, die snapt wat ik aan het doen ben en naar toe wil. En bovenal: zij is super fijn en tactvol, dat is cruciaal. Ze past de gekende sandwichtechniek toe: positief, negatief, positief.'

Beluister het volledige gesprek op Radio 1 Select.

Marnix Peeters: 'Ik zie nu al de messen gewet worden'

Op 19 oktober verschijnt de nieuwe roman van Marnix Peeters: 'De jacht op Ursula Graurock'. Hoe wapent hij zich tegen kritiek?

Marnix Peeters was zelf ook ooit recensent voor Humo en Het Laatste Nieuws. Door deze ervaring weet hij hoe het humeur soms meespeelt en wat de wetten van de media zijn. 'Je weet dat als je voor De Morgen actief bent, je in De Standaard wel wat kritischer wordt aangepakt. Ik ken veel van de recensenten: er zijn heel bekwame en toffe peren bij maar er zijn ook gewoon debielen bij. Dat is heel onvermijdelijk. Ik zal één anekdote vertellen. Toen mijn debuut uitkwam 'De dag dat we Andy zijn arm afzaagden', schreef de toenmalige recesent van De Standaard, Cloostermans, een man die zelf middelmatige boeken schrijft, een verwoestende recensie: 'Het (boek) was totaal niet de moeite om er voor recht te staan of het open te klappen'. Het werd compleet met de grond gelijk gemaakt, twee sterren. Een jaar later kreeg hij mijn tweede roman in handen 'Natte dozen' en schreef, ik verzin het niet, je kan het opzoeken, en dan weet je meteen genoeg. Daarin stond dat het boek, de tweede roman, de hoge verwachtingen na het debuut niet kon inlossen. Dezelfde recensent, dezelfde krant [...]. Dat is onvoorstelbaar. Welk gewicht moet je als beginnende schrijver toekennen aan dat soort dingen? Ik was al door de wol geverfd op dat vlak, ik had al die jaren zelf die dingen geschreven. Je krijgt me moeilijk uit het lood geslagen, ik vind het best wel grappig, ook omdat je geen negatief effect merkt op de verkoop: de mensen die je willen lezen, vinden je wel [...]Een platform als Goodreads heeft even veel invloed op het lezersgedrag.'

'Wat is de impact van critici op sociale media?', vraagt Sofie. Hij reageert meestal nogal agressief, bekent hij. Peeters probeert zijn sociale mediakanalen proper te houden. Als er mensen zijn die voorstellen: ik wil met jou eens redeneren over dit boek of dat citaat, dan doet hij dat met veel plezier.

Binnenkort kunnen de recensenten zich verlekkeren op nieuw werk van Peeters. 'Ik zie nu al de messen gewet worden en de kaken opgespannen om het ertussen te vermorzelen. Ik ben heel benieuwd en vind het ook wel spannend. Het zou heel saai worden mocht het unisono bejubeld worden. Dat zou ongeloofwaardig zijn.'

'Of mocht het gewoon stil blijven', vult Sofie aan. ''Het feit dat je gerecenseerd wordt is al een vorm van appreciatie.'

In 'De jacht op Ursula Graurock' zoomt Peeters in op de politieke (in)correctheid, het gaat over paranormaliteit. Het hoofdpersonage is een Congolose uitbater van een nachtwinkel die niet van zichzelf gelooft dat hij paranormaal begaafd is, terwijl iedereen in zijn omgeving vindt van wel. Op basis daarvan wordt er, naar goede gewoonte in zijn werk, een roadtrip georganiseerd en worden er verschrikkelijke zaken geopenbaard.

Bart Moeyaert - het gewicht van één zin

Kritiek kan een levensles zijn. Dat overkwam Bart Moeyaert. Als hij lezingen geeft voor leerkrachten vertelt hij over het belang van wat er letterlijk uit hun strot komt, al is het maar één zin. Toen hij zijn eerste boek aan het schrijven was, heeft hij een leerkracht in vertrouwen genomen. Die leerkracht heeft hem toen letterlijk gezegd: 'Moeyaert, als je aan iets begint, moet je het ook afmaken. Ik heb die woorden ter harte genomen en dat is voor mij levensbepalend geweest.' Het sterkte hem om zijn eerste boek af te maken.

Beluister hieronder Marnix Peeters en Bart Moeyaert in De Wereld van Sofie.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief