'Hij kon politiek ingrijpen' - Rik Van Cauwelaert schrijft boek over 'schaduwpremier' Alfons Verplaetse

Non-fictie VRT NWS

'Fons Verplaetse', de gouverneur van de Nationale Bank schreef geschiedenis. Begin jaren 80 werkte hij ook mee de devaluatie van de Belgische frank uit. Wie Verplaetse zegt, zegt ook Poupehan, een dorpje in de Ardennen dat voor altijd symbool zal staan voor achterkamerpolitiek. Verplaetse overleed in oktober 2020 na een korte ziekte en de gevolgen van COVID-19. Hij werd 90.

Schaduwpremier

Journalist Rik Van Cauwelaert schreef een boek over Fons Verplaetse: 'De laatste gouverneur'. Op de cover staat het schilderij dat Roger Raveel van Fons Verplaetse maakte. Beiden waren afkomstig uit hetzelfde dorp Zulte en kenden elkaar als streekgenoten.

'Hij kon politiek ingrijpen' vertelt Van Cauwelaert in De Afspraak. 'De huidige gouverneur van de Nationale Bank zou dat nu niet meer kunnen. Dat zou niet aanvaard worden. Frankfurt deelt de lakens uit: de Belgische Nationale Bank is aandeelhouder van het ECB (Europese Centrale Bank) die de lijnen uitzet', verduidelijkt Van Cauwelaert.

Dat was anders ten tijde van Verplaetse. Hij was voorstander van de muntunie maar was verbaasd over de overdracht van bevoegdheid en macht die daarmee gepaard ging, aldus Van Cauwelaert.

Verplaetse bedacht de devaluatie van de Belgische frank in februari 1982 en was voor de toetreding tot de eurozone. 'Hij was één van de weinige centrale bankiers die geloofde in een snelle haalbaarheid van de muntunie. Hij wist dat dit een politieke beslissing was', vertelt Van Cauwelaert. Hij heeft ervoor gezorgd dat Dehaene weer in de poltieke arena stapte na Zwarte Zondag. Hij haalde hiervoor zijn laatste argument naar boven: 'Als je dat doet, dan ben je mijn vriend niet meer'. Dehaene vroeg Verplaetse ervoor te zorgen dat België tot de muntunie zou kunnen toetreden. Hij heeft dit gedaan en werd 'schaduwpremier', aldus Van Cauwelaert. Hij koppelt de frank aan de Duitse mark en de regering is hiervan pas heel laat op de hoogte.

Poupehan

'Poupehan' heeft mythische proporties aangenomen volgens Van Cauwelaert. Poupehan speelt zich af in 1982, na de devaluatie van de frank In het buitenverblijf van Verplaetse in het dorp Poupehan. De gesprekken tijdens 5 weekends moesten ervoor zorgen dat er 'geen wiel werd afgereden' tussen toenmalige premier Wilfried Martens en vakbondsleider Jef Houthuys. De devaluatie zorgde voor een feitelijke verarming van de bevolking en de sociale maatregelen moesten de pil verzachten. 'Achterkamerpolitiek' was de kritiek op deze bijeenkomsten.

Bekijk hieronder het integrale fragment met Rik Van Cauwelaert in De Afspraak.

Herbeluister ook Rik Van Cauwelaert in De Wereld Vandaag op Radio 1 Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief