Luk Van Haute over de vertaling van de Japanse controversiële roman 'Seventeen' van Nobelprijswinnaar Kenzaburo Oé

Fictie Radio 1

Luk Van Haute vertelt in Culture Club over de Japanse roman 'Seventeen' van Kenzaburo Oé uit 1961. Hij heeft dit werk jaren later van een Nederlandse vertaling voorzien.

Een boek met een bijzondere nageschiedenis

Kenzaburo Oé, nu een krasse tachtiger, was zo misnoegd over de negatieve reacties op 'Seventeen' toen het verscheen in 1961, dat hij wilde dat niemand het nog las, vertelt presentator Bent Van Looy. 'Seventeen' gaat over een puber die besluit te kiezen voor extreemrechts en is nu uit in een volledig herziene vertaling.

Luk Van Haute: 'Het is een heel bijzonder boek vooral door de nageschiedenis.' Het verhaal begint op de 17de verjaardag van het hoofdpersonage, vandaar dat het 'Seventeen' heet. De titel verwijst ook naar een Amerikaans tijdschrift dat toen in Japan populair was. 'Die jongen wordt 17, het is zijn verjaardag en niemand besteedt daar aandacht aan. Dus hij gaat maar masturberen in de badkamer zoals tieners wel eens doen op die leeftijd.'

'Hij voelt zich niet goed in zijn vel: misbegrepen thuis en op school gaat het ook niet goed. En dan komt hij in contact met een extreemrechtse nationalistische organisatie die hem een pasklaar vijandbeeld voorschotelt. Een actueel thema', voegt Van Haute er aan toe. 'Het hoofdpersonage ontdekt zijn zogezegde ware ik: 'ik ben rechts!'. Hij heeft een groepering ontdekt waar hij wordt aanvaard en waar hij zich volledig thuisvoelt, met een retoriek die hij eindelijk kan toepassen. Hij ziet dat mensen daar niet alleen ontzag voor hebben maar ook bang voor zijn. Hij voelt zicht sterker en sterker worden', gaat Van Haute verder.

Kenzaburo Oé, van wie we weten dat hij eerder links is, veroordeelt zijn personage niet. Oé, toen zelf nog maar 25, was bezig met die problematiek van de Japanse jeugd die na de oorlog wat stuurloos en het moreel kompas kwijt was. Ze vinden geen leiding bij hun ouders, niet op school en niet bij de politici en worden vatbaar voor niet alleen extreem politiek gedachtengoed maar ook voor extreem seksueel gedrag.

Van waar de kritiek?

Het verhaal was gebaseerd op feiten die daar net voor waren gebeurd, licht Van Haute toe. 'Een jongen van 17 had tijdens een verkiezingstoespraak, in een bomvolle zaal die live op tv werd uitgezonden, de voorzitter van de socialistische partij neergestoken en had zich nadien in zijn cel van het leven beroofd. Oé is toen onmiddellijk beginnen schrijven en amper twee maanden later verscheen het eerste deel in een literair tijdschrift. Het eerste deel was nogal gefictionaliseerd: dat personage had een andere thuissituatie dan de echte jeugdige terrorist. Het tweede deel dat verscheen in februari '61, was wel voor iedereen heel herkenbaar. En toen is die extreemrechtse organisatie waartoe die jongen behoorde, gestart met het uiten van doodsbedreigen aan het adres van Oé. Het tweede deel is daarom nooit in boekvorm verschenen. Hij kreeg ook kritiek uit eigen kamp omdat hij feit en fictie niet genoeg van elkaar had gescheiden.'

Homo sexualis

Van Haute vertaalde ook nog een ander boek van Oé: 'Homo sexualis'. Het eerste deel van Seventeen is al 25 jaar geleden vertaald door Van Haute, het tweede deel mocht nog niet gepubliceerd worden. Maar om er toen een volwaardig boek van te maken, heeft hij er nog een novelle bijgevoegd: 'Homo sexualis'. Een verhaal dat gaat over het extreem seksueel gedrag van dezelfde soort jongeren in dezelfde periode.

Nobelprijswinnaar

Oé won de Nobelprijs Literatuur in 1994. Hij behoort nog tot de generatie van de literatuur met de grote 'l' in die zin dat hij heel literair schrijft, met veel beedspraak. Wat hem wel heel anders maakt dan andere auteurs, oudere of van zijn generatie, is de manier waarop hij over seks schrijft, vertelt Van Haute. Bij Oé is seks bijna afstotelijk: het is nooit echt mooi, prikkelend. Begin jaren 60 zou bij ons zoiets niet eens gepubliceerd mogen worden, gaat hij verder. In die zin was Oé echt wel baanbrekend.

Herbeluister Luk Van Haute in Culture Club op Radio 1 Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief