Hannibalbooks.be

Herbeluister Interne Keuken met Koenraad Jonckheere over 'Another history of art'

Non-fictie Interne Keuken

'Er werd gebeld. Ik schrok toen ik de doos met het boek overnam van de pakjesbezorger. Ruim twee en halve kilo papier. Dat is een gram per behandeld jaar in het boek dat Koenraad Jonckheere schreef over 2500 jaar Europese kunstgeschiedenis', getuigt Koen Fillet die de auteur uitnodigde in het programma 'Interne keuken' op Radio 1.

Het Lam Gods van Van Eyck vs Zwart Vierkant van Malevitsj

Met zijn Lam Gods heeft Jan Van Eyck in 1432 een meesterwerk geschilderd. In 1915 creëerde Kazimir Malevitsj zijn meesterwerk: het Zwart Vierkant.

Over het Lam Gods zullen we het vermoedelijk met zijn allen eens zijn: schier bovenmenselijk vakmanschap en dus Grote Kunst. Het vierkant is problematischer. Nauwelijks compositie, kleur en betekenis ontbreken, het stelt niks voor, een klein kind kan het ook. Het is zelfs slecht gedaan, kijk eens hoe de zwarte verf gecraqueleerd is.

Koenraad Jonckheere is gespecialiseerd in de kunstgeschiedenis van de renaissance en de barok. Je zou dus verwachten dat hij Van Eyck boven Malevitsj verkiest. Wel, dat doet hij niet.

In zijn 'Another history of art' probeert Jonckheere duidelijk te maken waarom Malevitsj en Van Eyck grootmeesters zijn. Het centrale begrip in zijn boek is context: het zijn de omstandigheden waarin Malevitsj werkte die van zijn Zwart Vierkant één van de sleutelwerken maken van de Europese kunstgeschiedenis. Het is net zo baanbrekend en verbijsterend als het Lam Gods.

Vaak is kunstgeschiedenis een chronologische opeenvolging van geniale kunstenaars, meesterlijke kunstwerken, stijlperiodes en -ismen die elkaar logisch lijken op te volgen. Niet zo in de kunstgeschiedenis die Koenraad Jonckheere presenteert. Hij maakt duidelijk dat kunstenaars niet autonoom kiezen voor een bepaalde stijl of esthetiek, maar dat het de omstandigheden zijn waarin ze werken die bepalen hoe hun werk er uitziet. De politieke, wetenschappelijke, economische en religieuze context schildert mee.

Zaterdag deed Koenraad Jonckheere dat in geuren en kleuren uit de doeken tijdens de uitzending van Interne keuken op Radio 1. Herbeluister de uitzending hier.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief