Foto Martha Nussbaum: Robert Tolchin

In 'Bastions van hoogmoed' onderzoekt Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum de mechanismen achter seksuele intimidatie

Klara

De Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum schreef een nieuw boek, 'Bastions van hoogmoed', over de mechanismen achter seksuele intimidatie. Greet Van Thienen las het boek en vertelde erover in Pompidou.

Wie is Martha Nussbaum?

'Zij is een bekend rechtsfilosoof, ethica en auteur,' vertelt Greet Van Thienen. 'Ze is nu 74, maar doceert nog altijd aan de rechtsfaculteit van de Universiteit van Chicago. Ze schreef heel leesbare boeken over emoties en morele oordelen. Over sociale rechtvaardigheid schreef ze het boek 'Woede en vergeving'.'

Samen met econoom Amartya Sen ontwierp ze 'The capabilities Approach', een manier om op te lijsten wat een goed leven is. Voor de menselijke ontwikkeling is bijvoorbeeld lichamelijke integriteit heel noodzakelijk, of het kunnen opbouwen van goede relaties. Zij zetten een welzijnsweging tegenover een economische weging."

Seksueel geweld

Waarom buigt ze zich nu over het onderwerp van seksueel grensoverschrijdend gedrag? 'Ze geeft al zo'n dertig jaar colleges filosofie, onderzoekt de verschillende stromingen in het feminisme,' vertelt Van Thienen. 'Ze leerde heel veel van uitwisselingen met verschillende generaties van haar studenten en ook van haar collega's van de juridische universiteit, van wie er sommigen belangrijke wetgevingen hebben veranderd, ook in verband met seksuele intimidatie en seksueel geweld.'

'Ze maakte, zoals zo vele van ons, als jonge vrouw seksueel geweld mee,' gaat Van Thienen verder. 'Intimidatie door twee van haar proffen, bij haar en bij haar medestudenten, en er was ook een verkrachting door een in de VS heel bekende acteur. Over die verkrachting schreef ze een stuk voor The Huffington Post toen Bill Gosby werd aangeklaagd voor seksueel geweld.'

'Ze wilde erover spreken en aantonen dat je nog altijd met die ervaring als slachtoffer over de boeg kan komen, ook al is het al zo veel jaar geleden. Ze wil uitdrukkelijk vanuit het perspectief schrijven van iedereen die betrokken is, en niet enkel vanuit zichzelf. De stroomversnelling van #metoo heeft er natuurlijk ook mee te maken dat ze niet hierover wilde schrijven.'

Wat drijft de dader?

De stem van de slachtoffers is de laatste jaren wel vaker gehoord, een inhaalbeweging die ongetwijfeld nodig is, maar je zou er ook de dader bij vergeten. Wat drijft de dader? Hoe kunnen we voorkomen dat die dat gedrag stelt? Martha Nussbaum gaat het zoeken bij de hoogmoed.

'Voor haar is de hoogmoed wel degelijk een opperondeugd,' aldus Van Thienen. 'Nussbaum vertrekt dikwijls vanuit emoties die wij allemaal kennen en breidt zo verder uit naar maatschappelijke toestanden die ze wil toelichten. Dat is net de sterkte van haar analyses. Dit keer vertrekt ze vanuit de ondeugd hoogmoed, maar dan zoals die wordt voorgesteld in Dantes 'De goddelijke komedie' uit de 14de eeuw.'

Beluister het volledige gesprek met Greet Van Thienen hieronder.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief