'Geschiedenis van de moderne literatuur' is een oproep tot meer 'Brusselmansen' in de literatuur

VRT Boekenmaand Boekathon

'Geschiedenis van de moderne literatuur' is het derde dikste boek dat Herman Brusselmans ooit schreef, 608 bladzijden lang. Het is naast een geschiedenis van de moderne literatuur en een studie van de Nederlandstalige literatuur tussen 2008 en nu, ook een autobiografie en het verhaal van corona terwijl je er de woorden corona & virus niet in zal vinden. Zo vatte Brusselmans het samen in De Boekathon met Tom De Cock op VRT NU.

Tevens is het een parodie op een academisch boek waarin, Brusselmans in zijn geheel eigen stijl Vlaamse en Nederlandse schrijvers de revue laat passeren. Hun boeken worden uitgebeend, besproken, gerecenseerd en de grond in geboord. Zo is Rutger Bregman een mislukt goeroe met een spraakgebrek, Griet Op de Beeck heeft knotsknieën en Lize Spit heeft schimmel in haar pruim; 'dat laatste is van horen zeggen', lacht Brusselmans.

Wat is goede literatuur?

Niet verwonderlijk dat Herman vaak alleen staat op een receptie. Sommige mensen kunnen om met zijn humor, anderen zijn 'op hun pik getrapt', maar daar trekt hij zich niets van aan. Hij is geen grote fan van onze hedendaagse Vlaamse literatuur. Alleen zijn goede vrienden krijgen een goede recensie, Christophe Vekeman propageert hij zelfs.

Wat hij echt goed vindt? Tijdens het schrijven van deze dikke turf heeft hij 3 fantastische boeken gelezen:

  • ‘De jaren’ van Annie Ernaux, een 80-jarige Franse schrijfster
  • ‘De hoogstapelaar’ van Wessel te Gussinklo, een 80-jarige Nederlandstalige schrijver
  • ‘Ilyas’ van Ernest van der Kwast, een 40-jarige Nederlandstalige schrijver

Met twee tachtigers in zijn top drie is dit volgens hem een bewijs dat oude mensen ook nog goede boeken kunnen schrijven. ’Het is bewezen, creatieve mensen hebben niet altijd hun beste prestaties als ze jong zijn.' Gelukkig voor hem want hij is tenslotte ook al 64 jaar.

Recent is hij, naar eigen zeggen, weinig opzienbarende debutanten tegen gekomen. Hij schrijft dan ook onomfloerst dat ze 'compleet genegeerd moeten worden alsmede hun romans en alle andere shit die ze door ongekwalificeerde apen bemande uitgeverijen laten uitgeven'.

Misplaatste nostalgie?

Zijn hart bloedt door het feit dat er geen literaire scene meer bestaat en hij blikt er nostalgisch naar terug. In de jaren tachtig, toen hij debuteerde, was er wat meer gedoe rond literatuur, de boekenbeurs was in full swing, er waren literaire cafés, tijdschriften, optredens met Tom Lanoye in punkcafés. 'Het is allemaal wat verdwenen en wat stijfjes geworden. De schwung is eruit en op de boekenbeurs zie je geen Tom Lanoye meer die er met zijn gettoblaster muziek zit te draaien en waar iedereen – jaja, bij wijze van spreken – op de tafels stond te dansen', gniffelt Brusselmans. Hij vraagt zich hard op af of het 'misplaatse nostalgie?' is.

'We leven in een bestsellers circuit. Sommige uitgeverijen kunnen pas een aantal boeken publiceren wanneer ze ook een bestseller hebben. Die laatste brengt het geld in het laatje waardoor andere boeken dan ook hun weg naar de boekhandel vinden. Zoals bijvoorbeeld de uitgeverij Xander die met de reeks ‘De zeven zussen’ een goudhaantje heeft. Met dat geld dat ze er aan verdienen kunnen ze dan andere boeken publiceren. Zou dit niet bestaan, dan zakt heel de literatuur in elkaar', legt Brusselmans uit. Hij is nooit tegen een boek, als het in het genre maar goed geschreven is. Zo is Lucinda Riley in haar genre ok, volgens hem. Maar zoals Gunter Lamoot het ooit zei: 'K3 is goed in zijn genre maar Auschwitz was dat ook'.

Woke

'Vroeger waren er mannen & vrouwen, nu zijn er 7 categorieën' en Herman wil er graag met 5 eens kunnen lachen. Als linkse denker wilt hij ook met zijn eigen categorie kunnen lachen. Bewust uitdagen?, nee, dat hoeft niet. Het is allemaal serieus geworden maar het is ook serieus, denk aan racisme, rechtse denkbeelden...

Jongeren lezen hem niet zoveel maar kennen hem wel als tv-figuur. Blijkt dat veel jongeren vooral Engelstalige boeken kopen. Ze gaan daarmee voorbij aan de Nederlandstalige literatuur. 'Nu ja, als je 4 uur per dag aan de telefoon zit, dan schiet het lezen er wel eens in. Los nog van het Netflixen, uitgaan, studeren,..', legt Brusselmans uit.

Meer Brusselmansen in de literatuur

Het boek is ook een oproep tot meer 'Brusselmansen' in de literatuur. 'Het zou wel mogen, iets meer cynisme, meer parodie, meer uitlacherig ... Literatuur met de grote L, er mag wat meer gelachen worden', besluit Brusselmans.

Het boek is ook een liefdesverklaring aan Lena, zijn vriendin. Al komt ze er in voor in slapende toestand, dit na een dagtaak waarna ze in de zetel in slaap valt samen met de hond terwijl Brusselmans ’s nachts schrijft, het blijft een ode aan zijn vriendin.

Hoeveel rust op waargebeurde feiten en vooral, kan één man zoveel occasionele seks hebben in zijn leven? 'Eindelijk onthuld, het is gebaseerd op 30% van zijn eigen leven, dus dan weet je dat 70% uit mijn duim is gezogen', legt hij verder uit.

Nummer 85 is al in de maak, ‘Problemen die er geen zijn’ en zal een bundel zijn met 16 korte verhalen van elk een 6 – 7 tal bladzijden. Theet 77, een boek van zijn jeugd, komt er in 2022 of 2023 aan. Hij is er aan bezig!

Wil je Herman Brusselmans in zijn jonge jaren bezig zien en horen over de streken die hij met Tom Lanoye op de Boekenbeurs uithaalde, lees dan ook: In 1994 was hij het signeren beu, maar nu is Herman Brusselmans weer van de partij

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief