Gert Storms las 'Science Fictions' van Stuart Ritchie, een boek over wetenschapsfraude

Non-fictie Radio 1

Gert Storms is experimenteel psycholoog aan de KU Leuven en thuis in de wetenschapsfraude. Hij was één van de drie academici die het volgende boek van Stuart Ritchie tipten aan de redactie van Interne keuken: 'Science Fictions: Exposing Fraud, Bias, Negligence and Hype in Science'.

Zaterdag was Gert Storms te gast in het programma op Radio 1: 'Dit is het boek dat ik zelf had willen schrijven', vertelt hij.

Wetenschappelijk geknoei

'Je eet meer uit een groot dan uit een klein bord'. De kans is groot dat u daarvan overtuigd bent. Het heeft ooit in de krant gestaan: er is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, experimenten hebben uitgewezen dat het zo is. En het klinkt bovendien zeer aannemelijk. Voortaan eten we dus uit een kleiner bordje. Helaas, helaas, het groot-bord-meer-etenverhaal is quatsch.

Dat je meer eet uit een groot bord bleek uit onderzoek van professor Brian Wansink. Eén van de gevolgen was dat er kleinere borden kwamen in de VRT-mess, mogelijk ook in uw bedrijf en in de schoolrefter van uw kinderen.

Maar Wansink had met de onderzoeksresultaten geknoeid. Niet alleen het groteborden-onderzoek was vervalste wetenschap, achttien artikels van hem die in gerennomeerde wetenschappelijke tijdschriften waren gepubliceerd, werden teruggetrokken. Onwaar. Wansink werd een wetenschappelijke paria.

Maar ondertussen is het kwaad geschied: dat verhaal over de grote borden krijg je nooit meer uitgegomd. Net als de vele interessantigheden die bleken uit het wetenschappelijke werk van Diederik Stapel - vleeseters zijn egoistischer dan vegetariërs, een rommelige omgeving leidt tot racisme - allemaal flauwekul, onwaar, quatsch, bedrog. Ook Diederik Stapel was een wetenschappelijke bedrieger: 58 teruggetrokken publicaties. We hebben hem daarover geïnterviewd in Interne Keuken, vertellen Koen Fillet en Sven Speybrouck op de website van Radio 1.

Dit zijn slechts twee voorbeelden van wetenschappers die geen wetenschappers bleken, maar oplichters. In 'Science Fictions' van Stuart Ritchie staan er meer. Véél meer. Verontrustend veel meer. De lijst is schier eindeloos. Je zou er wantrouwig en kwaad van worden.

Het goede nieuws is: de wetenschappelijke wereld is er zich van bewust en er is een tegenbeweging op gang gekomen. Hoe vermijden we wetenschappelijk bedrog, is een vraag die de academische wereld bezighoudt.

Beluister Gert Storms over 'Science Fictions' in Interne keuken op Radio 1.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief