Geert Mak: 'We zien het falen van systemen die op de korte termijn gericht zijn'

Boekenmarathon VRT NU

De Nederlandse journalist en schrijver Geert Mak heeft tijdens de Boekenmarathon meer uitleg gegeven bij de epiloog die hij geschreven heeft bij zijn boek 'Grote verwachtingen'. Hij voerde een videogesprek met Tom De Cock vanuit een vakantiehuisje op de Waddeneilanden.

Donkere horizon

'Grote verwachtingen' gaat over de spanningen waaronder de Europese Unie de afgelopen 20 jaar kwam te staan met de vluchtelingencrisis, de bankencrisis, de eurocrisis, enzovoort. 'Toen ik dat boek schreef, dacht ik, dit gaat ergens heen, maar ik wist niet naar waar. Ik zag wel de horizon donker worden. Toen de coronapandemie losbarstte, dacht ik, ja, dat is een van de dingen waar het naartoe ging.'

Hij besloot in mei om een epiloog te schrijven en die werd heet van de naald als een apart boekje uitgegeven. 'Het gaat over de voorgeschiedenis van deze pandemie. Inlichtingendiensten hebben daar vanaf de jaren 90 eindeloos voor gewaarschuwd. Een oorlog werd als een heel belangrijk gevaar gezien, maar een nog groter gevaar was een pandemie. Weinig Europese landen hebben zich daar op voorbereid, behalve Duitsland. Dat land heeft in het begin van deze eeuw een pandemiedraaiboek gemaakt. De Duitsers zijn dan ook relatief goed de pandemie doorgekomen.'

Volgens Mak heeft Nederland veel te laat gereageerd, zelfs toen het virus al Italië in zijn greep had, dachten ze in Nederland dat ze eraan zouden ontsnappen. 'Dat heeft zijn prijs gehad.'

Falen van systemen

Hij wijst erop dat de publieke sector de afgelopen decennia erg verzwakt is, omdat we onder een regime leven van totale vrije markt. 'Nu zien we opeens het falen van die systemen die alleen op de korte termijn gericht zijn en op efficiëntie.' Hij geeft als voorbeeld de gezondheidszorg. 'Ziekenhuizen moeten efficiënt zijn, ze moeten permanent 85 procent van de bedden bezet houden. Dat loopt verschrikkelijk mis, als er dan een onverwacht fenomeen als een pandemie plaatsvindt.'

De Europese Unie moet volgens Mak in revisie. 'Het is net als in een huwelijk. De eerste jaren wordt van alles onder het tapijt geveegd. Maar op een gegeven moment komt dat toch boven water, zoals de brexit en het waardenconflict tussen Oost- en West-Europa. Dat moet worden uitgevochten en dat kan de foute kant opgaan, maar ook de goeie kant. Maar het is een hele noodzakelijke fase en ik hoop dat we daar met z'n allen goed uitkomen.'

Bekijk het volledige interview met Geert Mak op VRT NU.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief