De website langzullenwelezen.be gaat begin volgend jaar offline en de informatie wordt sinds 1 november niet meer aangevuld. Wil je op de hoogte blijven van het laatste boekennieuws uit de VRT-programma's en leestips ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Erik Van Grieken

Een nieuwe wereldoorlog is onvermijdelijk, schreef Ingo Piepers in 2020

Interne Keuken

Een grote oorlog is onvermijdelijk, schreef Ingo Piepers in 2020, en de volgende komt eraan. Tussen dit en twee jaar is het zover, voorspelde hij toen. We zijn ondertussen twee jaar verder.

'Interne keuken' nodigde Ingo Piepersuit, in 2020. Maar toen brak corona uit, de grenzen gingen dicht en er kwamen geen Nederlanders meer naar ons land. De afspraak met Ingo Piepers werd afgeblazen. Het onderwerp verdween uit de gedachten. Tot de heer Putin ons een dag of tien geleden ruw wakker schudde: oorlog in Europa.

Ingo Piepers is oud-officier van het Nederlandse leger en heeft de oorlog aan den lijve meegemaakt. 'In 1995 werd ik uitgezonden met een multinationale reactiemacht, bestaande uit Fransen, Britten en 200 Nederlanders die zijn ingezet bij Sarajevo,' vertelt hij.

Na zijn terugkeer uit Bosnië ging hij studeren: hij wou onderzoeken waarom oorlogen uitbreken en wat de systematiek is die ons zover drijft dat we ten strijde trekken. Hij is op dat onderwerp gepromoveerd, het boek dat in 2020 verscheen is gebaseerd op dat doctoraat. 'Ik stelde me de vraag: als het gaat over oorlogen en oorlogsdynamiek, zit er dan geen patroon in op de lange termijn?'

Een standaard patroon voor oorlog

Ik wilde dat objectiveren, en dus voor mijn analyse gebruik maken van data. Dan kom je terecht bij een database van Europese en mondiale oorlogen die startte rond 1500. Ik heb die data benaderd vanuit nieuwe inzichten in de werking van complexe en dynamische systemen. Wat zie je als je door die bril naar die data kijkt? Dan blijkt inderdaad dat daar patronen in zitten.'

Welke patronen zag hij dan? 'Tussen 1480 en 1945 waren er vier oorlogscycli die steeds korter in de tijd waren. Zo'n cyclus heeft een soort standaard opbouw: een relatief rustige periode met kleine oorlogjes wordt gevolgd door een systeemoorlog waarin een systeem zich gaat 're-setten' en dan ontstaat er een nieuwe internationale orde en dan kunnen we weer even verder.'

De klassieke denkwijze over oorlog

Het boek begint met een beschrijving van hoe er klassiek over oorlogen wordt gedacht. Er is al heel hard gestudeerd op oorlogvoering en de logica daarvan. Volgens de klassieke denkwijze heeft het begin van een oorlog te maken met politieke beslissingen, de persoonlijkheid van leiders - Hitler, Churchill, Putin -, sociale spanningen in de samenleving... Volgens Piepers' analyse is dat niet het hele verhaal.

'Dit onderzoek laat zien dat er een onderliggende dynamiek is die een eigen functie heeft,' zegt Piepers. 'Misschien is het wel interessant om te kijken hoe dat met corona zit. We weten daarvan dat er infectiegolven zijn: die zijn redelijk gedetermineerd. Op basis daarvan kan je bepaalde voorspellingen doen. Bij die golven horen politieke besluiten en een sociale dynamiek. Onderliggend is er een zekere autonome, enigszins gedetermineerde dynamiek en daarboven vinden die sociale en politieke processen plaats, inclusief die oorlogen zelf.' In een pandemie zitten dus bepaalde biologische wetmatigheden achter waar je niet aan kan ontsnappen, maar met politieke beslissingen kan je ze wel proberen of zelfs verzachten. Met oorlog is dat hetzelfde.

Welke functie heeft die oorlogsdynamiek? Is de systeemoorlog die Ingo Piepers heeft voorspeld in 2020 begonnen? Die vraag stelden Sven Speybrouck en Koen Fillet hem.

Beluister het volledige gesprek met Ingo Piepers hier.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief