Een feestjaar in mineur voor Pippi Langkous door corona

Jeugdboeken De Madammen

Pippi Langkous zou dit jaar 75 geworden zijn. Dit tipte Annemie van Winckel, voormalig VRT-collega aan De madammen. Annemie is fan van Zweden en vooral van Astrid Lindgren, de schrijfster van onder meer Pippi Langkous.

Pippi blijft eeuwig jong, een negenjarig Zweeds ondeugend meisje. Annemie vindt het een zeer inspirerend figuurtje, maar uiteraard heeft ze meer met de bedenkster van Pippi. 'Het is een geweldig inspirerende vrouw. Men kent haar helaas vooral van Pippi Langkous, maar ze heeft veel meer gedaan dan dat.'

Lindgren verzon het verhaal voor haar dochter. Een verhaal over een meisje met een heel lange naam. Toen haar dochter 10 jaar werd, heeft ze de verhalen uitgetypt en aan haar dochter geschonken. Ze bood ze ook aan een uitgeverij aan, maar daar vonden ze het verhaal maar niets. Een andere uitgeverij die bijna failliet was, zag wel iets in het verhaal en is zo uiteindelijk zelfs gered van het faillissement. Maar Pippi is en blijft een icoon, overal ter wereld. De boeken zijn in 104 talen vertaald. In Zweden heeft men een heel feestjaar voor Pippi bedacht, maar door corona is alles in het water gevallen.

Is het verhaal op echte dingen gebaseerd? Villa Kakelbont bestaat bijvoorbeeld echt, maar is moeilijk bereikbaar voor toeristen. De villa is ook nagebouwd in een park 'De wereld van Astrid'. In de zomer worden daar toneeltjes/ scènes uit de boeken over Pippi opgevoerd.

75 Jaar geleden was Zweden helemaal anders als het Zweden dat we nu kennen. Tijdens de oorlog hield Zweden zich neutraal, er is toen rantsoenering geweest en de Zweden hebben echt afgezien. Zweden was een boerenland en er zijn veel Zweden naar Amerika en Canada geëmigreerd omdat ze echt honger leden in Zweden. Na de oorlog heeft het land een hoge vlucht genomen door allerlei sociale voorzieningen en is het geworden wat het nu is.

Astrid Lindgren wilde geen feministe genoemd worden, maar ze was het eigenlijk wel. Ze was dochter van een herenboer, een hard werkend koppel boeren, ze had 1 broer en 2 zussen en ze hebben een ontzettend goede jeugd gehad. Ze waren vrij en toch geborgen en die sfeer neemt ze mee in het meeste van haar boeken. Op 18 gaat ze bij een krant werken en ze wordt zwanger van de hoofdredacteur. Drama, want dat kan niet in die gelovige boerengemeenschap waar ze is opgegroeid en dus gaat ze in Denemarken bevallen, want daar kon het anoniem. Ze laat haar zoon tot hij 3 jaar is achter in een pleeggezin. Later ontmoet ze een andere man waarmee ze trouwt en dan gaat het haar voor de wind. Ze is een vrijgevochten meisje in haar jeugd, ze was de eerste van het dorp die haar haar liet knippen, mat zich dus een androgyne look aan en dat viel daar slecht in de gemeenschap. Dus ze heeft wel zware jaren meegemaakt, maar later kwam het helemaal goed. Dat vrijgevochtene zie je ook in Pippi. Maar ze is ook een weemoedig, sentimenteel kind. Haar moeder is gestorven, kijkt naar haar van op een wolk, haar vader is altijd weg, want hij is een kapitein. '75 Jaar geleden, zo een meisje bedenken, kort na de oorlog, dat is iets voor een feministe', zegt Annemie. 'Het was een verhaal met een boodschap van hoop, ontvoogding en vrijheid en daar trokken de Zweden zich aan op en daarom is Pippi ook zo populair geworden. Ook in haar andere boeken zijn de meisjes knap, dapper en sterk en de jongens zijn eerder figuren die een papa missen, een beetje het model van haar zoontje dat ze heeft moeten achterlaten, een beetje sukkelachtig dus', zegt Annemie.

'Ronja de roversdochter' is een ander boek van Lindgren en dat vindt Annemie een prachtig 'coming of age' boek en misschien wel haar mooiste boek.

Er zijn van Lindgren 125 miljoen boeken verkocht en heel haar geschreven werk is opgenomen als werelderfgoed op de Unesco-lijst. Ze heeft ook ontzettend hard gevochten voor kinder- en dierenrechten.

Er is in Zweden ook een wet tegen kindermishandeling gekomen, geïnspireerd door haar. En de Nobelprijs voor literatuur categorie jeugdboeken is ook naar haar genoemd. Het was dus een vrouw die voortdurend in het maatschappelijke debat was. Ze heeft veel standbeelden, die ze allemaal even lelijk vond. Annemie van Winckel wil graag een boek over haar schrijven. 'Want in Vlaanderen weten we eigenlijk te weinig over haar', besluit Annemie. Herbeluister hieronder het gesprek in De madammen.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief