Duitse literaire monument 'Jahrestage' eindelijk vertaald: 'Je leest best een jaar lang elke dag een stukje'

Fictie Klara

Schrijver Marc Reugebrink heeft op een maand tijd de Nederlandse vertaling van het Duitse literaire monument 'Jahrestage' gelezen. In de jaren 70 schreef Uwe Johnson deze vierdelige romanreeks over het leven van een Duitse vrouw die in New York woont. De vertaling, 'Een jaar uit het leven van Gesine Cresspahl', telt 1.589 pagina's. Volgens Reugebrink lees je het boek beter een jaar lang dag aan dag, want dat is ook hoe de romans zijn opgebouwd. 'Je krijgt vanaf 20 augustus 1967 tot 20 augustus 1968 een heel jaar voor de kiezen.'

Uwe Johnson is een van de grote na-oorlogse Duitse auteurs. Hij behoorde tot de Duitse schrijversbeweging Groep 47, samen met onder anderen Heinrich Böll en Gunter Grass. Johnson is echter minder bekend bij ons, misschien ook omdat zijn meesterwerk nog niet in het Nederlands vertaald was. 'Hij heeft een wat buitenissig oeuvre', zegt Reugebrink. 'Zijn boeken zijn over het algemeen niet zo toegankelijk geschreven. In Duitsland kent iedereen het werk, maar hebben weinigen het volledig gelezen.'

Waarover gaat het verhaal?

Het boek vertelt het verhaal van Gesine Cresspahl, een Duitse vrouw die samen met haar 10-jarige dochter in New York woont. 1968 was een woelig jaar in de Verenigde Staten, met de moord op Martin Luther King en de protesten tegen de Vietnamoorlog. Via de herinneringen van Cresspahl wordt de lezer ook terug geslingerd in de tijd, naar de Weimarrepubliek in Duitsland, de opkomst van het nazisme, de Tweede Wereldoorlog en daarna de splitsing van Duitsland in Oost- en West-Duitsland.

De hele geschiedenis wordt niet chronologisch verteld. 'Het boek laat zien wat we zelf elke dag doen', zegt Reugebrink. 'We pakken 's ochtends de krant, we lezen een artikel, we hebben daar onze gedachten bij, we praten erover met iemand. We praten over het verleden als iemand ons daar naar vraagt.'

Hoe wordt het verteld?

Johnson schrijft redelijk ongefilterd en gebruikt allerlei vertelvormen om het verhaal vorm te geven. Zo staan er integrale artikels uit de New York Times in het boek, zijn dialogen uitgeschreven als bandopnames en staan er lijsten in met namen van mensen die een misdaad hebben gepleegd en welke straf ze ervoor hebben gekregen.

'Ook de manier waarop er dingen herinnerd worden, is heel interessant', zegt Reugebrink. 'Hoe het geheugen werkt. We hebben geen controle over onze herinneringen. We kunnen ze niet bewust oproepen in alle details. Herinneringen overvallen ons.'

Reugebrink heeft het boek graag gelezen en vindt dat het enorm veel inspiratie brengt voor hem als schrijver. 'Dit boek is zo'n warm bad voor mij als schrijver', zegt hij. 'In mijn eigen praktijk kom ik ook vast te zitten in stramienetjes. En dan denk ik, zo kan het ook.'

Beluister hieronder het volledige gesprek met Marc Reugebrink over 'Jahrestage' in Pompidou op Klara.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief