Dirk De Wachter: 'De kunst van ongelukkig zijn' gaat over 'van betekenis zijn voor de ander'

Boekenmarathon VRT NU

Zijn we te obessioneel bezig met proberen dwangmatig gelukkig te zijn?

Zonder ongelukkigheid geen liefde

Ongelukkigheid behoort tot het leven en we hebben elkaar nodig, is de kernboodschap in 'De kunst van het ongelukkig zijn' van psychiater Dirk De Wachter. Het is omdat we ongelukkig zijn dat we onze naasten nodig hebben. De belangrijkste tip van Dirk De Wachter in zijn boek is 'dat we elkaar in het echt en in het gelaat' moeten zien. En dit is wat net nu niet kan. Ik moet zeggen dat ik daar nu tegenaanloop: het huidige gebrek aan nabijheid en streling-streven. Daar hebben de mensen nu het meeste last van', vertelt De Wachter aan Tom in De Boekenmarathon.

Streling-streven en zinvolheid

'Als we beter niet naar geluk streven, naar wat moeten we dan wel streven?', vraagt Tom hem.

Het streven naar geluk in onze maatschappij is heel dikwijls streven naar direct genieten, naar 'hebben', is vaak materieel ingevuld. Gezien we niet alles kunnen hebben, zijn we bijgevolg ongelukkig. We hebben tot nu toe geluk met deze wereld, tot voor kort toch: er is hier geen oorlog, hongersnood en toch zijn er zoveel mensen die mij als psychiater en de geestelijke gezondheidszorg nodig hebben. Er zijn heel veel depressies en burn-outs, middelengebruik. Wat is dat toch met de wereld waar het geluk zo voor het grijpen lijkt te liggen en waar we massaal therapeuten nodig hebben om mee te spreken?'. Dat is het uitgangspunt van zijn boek.

Geluk is niet het absolute streven voor de mens, zinvolheid wel. Met iets zinvol bezig zijn, De Wachter geeft het voorbeeld van een boekenmarathon presenteren, maakt je gelukkig. De zin van het leven steekt in het van betekenis zijn, van vervulling. Het gevoel hebben van 'ik mag er zijn', en dat altijd 'voor de medemens', zijn in de blik van de ander (naar de Franse filosoof Levinas): hoe kan ik nu van belang en van betekenis zijn? En het interessante is dat je hiervan een goed gevoel krijgt. 'De kunst van het ongelukig zijn' is in deze zin dus ook 'De kunst van het gelukkig zijn''.

'Ik ben geen profeet van het lijden: het vluchtige genieten mag, maar daaronder zit er iets fundemanteler, nl. zinvol je leven leiden en zorgzaam zijn. Het gaat over de drijfveer', gaat De Wachter verder.

'De westerse mens wordt ook de illusie aangeleerd dat alles maakbaar en koopbaar is. Het wordt ons als kind ingelepeld: 'jij kan alles'. Onze maatschappij is wat doorgeschoten in ikkig-heid: ik die alles kan! We kunnen alleen maar wat als we dat samen doen.'

Aandacht voor de ander

Naar het voorbeeld van Levinas, is het volgens De Wachter beter te streven naar 'het kleine goede': voor elkaar iets betekenen, in dagdagelijkse behulpzaamheden: een blik in de ogen, in deze tijden, een vraag om hulp of een berichtje sturen...

Herbekijk Dirk De Wachter in De Boekenmarathon op VRT NU.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief