De website langzullenwelezen.be gaat begin volgend jaar offline en de informatie wordt sinds 1 november niet meer aangevuld. Wil je op de hoogte blijven van het laatste boekennieuws uit de VRT-programma's en leestips ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Die goeie ouwe tijd: 'Minder comfort, maar meer solidariteit'

Interne Keuken

Hoe anders was het leven 40 à 50 jaar geleden? Wie oud genoeg is, gaat veel van wat in ‘Het dorp, ik weet nog hoe het was’ van Veerle Maebe beschreven wordt herkennen. De millenials onder u gaan hun oren niet geloven.

Zouden we geleefd willen hebben in de jaren '40? In 1947 had maar helft van de huizen in ons land stromend water. 'De meeste stadsmensen hadden stromend water, maar op het platteland was dat zeker niet het geval,' vertelt auteur Veerle Maebe. 'Iedereen behielp zich met zijn waterpomp.' Wassen deed je onder de pomp.

Angst voor elektriciteit

'Elektriciteit was er wel in de meeste huizen,' gaat Maebe verder. 'In het Pajottenland bijvoorbeeld werd elektriciteit gelegd in de jaren '30. Er zijn altijd mensen geweest die dat niet wilden omdat ze bang waren voor elektriciteit. Die zijn zich altijd blijven behelpen met kaarsen en petroleumlampen. Als er elektriciteit was, dan was dat wel meestal maar in één kamer: de leefkamer. Daar hing één lamp en er was maar één stopcontact in heel het huis. In de slaapkamers boven was geen elektriciteit.'

Het is wonderbaarlijk hoeveel er is veranderd qua comfort op zo'n korte tijd. 'De meeste getuigen hebben mij gezegd dat ze dat niet gemist hebben. Dat was niet meer dan een gewoonte. Vele kolenkachels zijn blijven staan tot in de jaren '70. Vele mensen lieten geen centrale verwarming aanleggen toen dat kon: de macht der gewoonte.'

Tandpasta en bloedzuigers

Hebben ze ook geen tandpasta gemist? 'Daarover was ik verwonderd,' zegt Veerle Maebe. 'Tandpasta bestaat al eeuwenlang. Al in het Oude Egypte hadden ze een vorm van tandpasta en tandenborstel. Toen waren het eigenlijk houten stokjes. Bij ons zijn de eerste nylon tandenborstels al in de jaren '40 op de markt gekomen. Toch waren er altijd mensen die dat niet in huis haalden. Bij die mensen merkte ik dat ze dan ook zaken als shampoo niet kochten. Ze wasten hun haar met Sunlight-zeep en aan het laatste spoelwater werd er wat azijn toegevoegd om de luizen te doden.'

Nog iets verwonderlijks: in het begin van de jaren ‘40 verkochten ze in de apotheek maar een 15-tal geneesmiddelen. 'Toen was het zo dat dokters zelf hun medicatie maakten,' zegt Maebe. 'Elke dokter maakte zijn eigen hoestsiroop. Bloedzuigers werden aangewend voor mensen die een beroerte, zwellingen, kneuzingen hadden... Je ziet dat dat nu terug in omloop begint te komen: in Duitsland zijn er ziekenhuizen waar je behandelingen met bloedzuigers kan volgen, want blijkbaar zouden die beestjes tot tachtig werkzame stoffen in het bloed kunnen spuiten als je die op bepaalde pijn- of reflexpunten zet!'

Nog meer weetjes uit 'De Goeie Ouwe Tijd'?

Beluister het volledige gesprek met Veerle Maebe op Radio 1 Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief