Canvas zendt de reeks 'Kinderen van de Holocaust' uit- dit zijn 11 must reads over Holocaust

Boekentips LangZullenWeLezen

In 2020 ligt de Holocaust 75 jaar achter ons. Maar de diepe wonden die de gruwel heeft nagelaten zijn nog lang niet geheeld. In de beklijvende Canvasreeks Kinderen van de Holocaust, vertellen twaalf getuigen over het leed dat henzelf en hun familie is aangedaan, en over de impact van de Jodenvervolging op de rest van hun leven.

Holocaust in boeken

De nachtmerrie die Holocaust was, zorgt al decennialang voor een ononderbroken stroom aan boeken. Geert Clerbout is eindredacteur van de Canvasreeks en maakte deze selectie:

1. Is dit een mens? – Primo Levi

Voor wie écht wil begrijpen hoe de Joodse slachtoffers de nazi-vernietigingsmachine in Auschwitz over zich voelden rollen, komt dit boek wellicht het best in de buurt. Levi overleefde Auschwitz en schreef zijn ervaringen al eind jaren veertig neer. Het is een beschrijving van een stelselmatige ontmenselijking, van het steeds verder afglijden van de elke realiteit die de Joden voor de nazi-vervolging kenden. Levi beschrijft hoe mensen worden gereduceerd tot levende wezens die handelen volgens oerinstincten en proberen om dag na dag te overleven en zo de enige strohalm grijpen om het onmogelijke toch te realiseren, Auschwitz overleven.

2. Deuxième Génération – Michel Kichka

Michel Kichka is een Belgisch-Israëlisch cartoonist en zoon van een Brusselse Auschwitz-overlevende. Zelf is hij geboren in de jaren vijftig, en in deze graphic novel beschrijft Kichka meesterlijk hoe de tweede generatie het oorlogstrauma heeft geïnterioriseerd. Het niet-verwerkte leed van hun ouders werd op hun jonge levens geprojecteerd, waardoor hun eigen identiteitsvorming onlosmakelijk is verbonden met de Holocaust. Met de nodige humor biedt Kichka een intieme kijk in de jeugd en het leven van de tweede-generatieslachtoffers.

3. 1942 – Herman Van Goethem

Met dit historische meesterwerk laat Herman Van Goethem duidelijk zien hoe de Jodenvervolging in Antwerpen plaatsvond. Hij heeft oog voor de nuance en maakt duidelijk hoe gewone Antwerpse agenten worden meegesleurd in het moeras van daderschap en zo onmiskenbaar medeplichtig werden aan de Holocaust. Hij verklaart welke rol het Antwerpse stadsbestuur speelde en hoe de magistratuur zich opstelde, maar bovenal geeft hij een gezicht aan al die Antwerpse Joden voor wie slechts weinig niet-Joden hun nek durfden uit te steken. Hij plakt namen en gezichten op Antwerpenaars die tot voor kort slechts nummers op een deportatielijst waren.

4. De welwillenden – Jonathan Littell

'De welwillenden' is de briljante debuutroman Jonathan Littell uit 2006. In het boek vertel de fictieve SS-officier Max Aue zeer gedetailleerd hoe hij vanaf het begin van de oorlog getuige, omstaander en dader was van de Holocaust. Hoe hij zelf meedraaide in de niet te stuiten vervolgings- en vernietigingsmachine die steeds verder afgleed. De roman sleept de lezer mee naar de bergdorpen van Oekraïne en de vlaktes van Polen, waar hele dorpen werden uitgeroeid. Het laat als geen ander zien hoe de nazi’s de Jodenuitroeiing in een wettelijk kader goten, vernietiging rationaliseerden en industrialiseerden, maar tegelijk ook faciliteerden dat er gruwelijke massaslachtingen bleven plaatsvinden in het Oosten.

5. Maus – Art Spiegelman

Voor velen het belangrijkste boek ooit geschreven over de Holocaust. Oorspronkelijk telde het slechts drie pagina’s, maar in 1977 werd het als een langer stripverhaal uitgegeven. Omdat de wonden nog zo vers waren, gebruikt de auteur muizen in plaats van mensen als hoofdfiguren. Zijn vertelling is zo raad en de scenariëring zo gelaagd dat Spiegelman in 1992 zelfs een speciale Pullitzer Prize kreeg voor deze graphic novel. Net als in 'Deuxième Génération' komt ook hier het intergenerationele trauma en de moeilijke relatie tussen een Holocaust-overlevende en zijn kind hier uitvoerig aan bod.

LangZullenWeLezen vroeg ook aan professor Herman Van Goethem welke boeken hij zou aanbevelen. Dit zijn zijn Holocaust-must reads, waarvan sommige titels ook in het lijstje van Geert Clerbout staan:

1. Is dit een mens? - Primo Levi

2. 1942 - Herman Van Goethem

3. Dossin - Laurence Schram

4. Maus - Art Spiegelman

5. De laatste getuigen uit concentratie- en vernietigingskampen - ASP editions 2010

6. Terug op de plaats die ik nooit heb verlaten - Tobias Schiff

7. Hoe ik de Dossinkazerne en de Holocaust overleefde - Eva Fastag

8. In het hart van de hel - Zalmen Gradowski

9. Over geweld - Hanna Arendt

Bij de Canvasreeks verschijnt ook het gelijknamige boek van journalist Piet Boncquet met een voorwoord van Geert Clerbout.

De zevendelige docureeks kan je vanaf nu bekijken op canvas.be

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief