Bart Van Loo in De Afspraak over de polemiek rond 'De Bourgondiërs'

Opinie VRT NWS

In De Standaard verscheen een opiniestuk van Bart Van Loo: 'Wat als academici leesbare boeken konden schrijven?'. Hierin reageert hij op een ander opiniestuk van 2 historici met als titel: 'Karel de Stoute, Hertog zonder onderdanen?' waarin ze poneren dat Bart Van Loo een populist is en te weinig oog heeft voor belangrijke wetenschappelijke inzichten. 'Zijn alternatieve geschiedenis mondt uit in een interessant denkspoor, maar vertrekt vanuit een visie die historici al een tijdje niet meer aanhangen'.

'Geschiedschrijving mag ook boeiend zijn om te lezen'

'Ik denk dat ik een heel degelijk boek heb geschreven, twee jaar oud nu, en ik heb om dat te vieren in De Standaard, een 'What if- story' gepubliceerd. Dit was een oorspronkelijk in het Frans geschreven stuk, nu voor De Standaard vertaald, omdat ze het leuk vonden. Eén van uitgangspunten was: 'Wat als Karel de Stoute niet sterft in de sneeuw in 1477 nabij Nancy en de Verenigde Staten van Bourgondië zou uitroepen?'.

Het was een fictief stuk om die verjaardag te vieren en 'omdat men mij dat gevraagd had', licht Bart Van Loo toe in De Afspraak. Het was een uchronie, een What if-verhaal dus. In dat opiniestuk beweren die historici dat het onwetenschappelijk is, wat natuurlijk zo is: het een intrinsiek fictief gegeven. 'Het was een trucje om mij iets voor de voeten te gooien wat ze al een hele tijd willen doen. Het gros van de uiversitairen heeft mijn boek omarmd. Er zijn er een paar die beweren dat ik het verkeerde boek heb geschreven, omdat ik niet vanuit de onderstroom van de samenleving, vanuit de gewone mens heb geschreven. Mijn antwoord daarop is: inderdaad. Ik heb het boek geschreven vanuit die hertogen. Ze verwijten mij dat ik niet het boek heb geschreven dat zij notabene niet zelf hebben geschreven. Mijn antwoord daarop is: doe het dan zelf. Waarom nemen ze zelf de handschoen niet op om de onderstroompendant van De Bourgondiërs te schrijven, even dik, en liefst even narratief? Geschiedschrijving mag ook boeiend zijn om te lezen.'

'Waarom vallen ze je aan?', vraagt Bart Schols. 'Ik denk dat ze voor een stuk het succes van mijn boek gebruiken voor hun eigen agenda: 'Kijk eens, dit doen wij'. Het moet perfect naast elkaar kunnen bestaan.' Bart Van Loo verwijst ook naar de cultuurfilosofe Marlies de Munck. Volgens haar doet de auteur waar academici van gedroomd hebben, maar door hun academische carrière niet meer in lukken en daar wat wrevelig over zijn.

'Binnen de universiteit is er een verlangen naar een vrijer schrijven'

Professor en viroloog Steven Van Gucht zit ook in de studio en wordt als academicus uitgenodigd deel te nemen aan het debat over vulgarisering van wetenschappelijk onderzoek. Van Gucht won onlangs de Wablieft-prijs voor zijn heldere communicatie. 'Kan wetenschappelijk onderzoek even fundamenteel wetenschappelijk zijn, als je ook zo'n boeken schrijft?', vraagt Bart Schols aan Van Gucht.

'Was ik universitair geweest dan had ik nooit een boek als 'De Bourgondiërs' kunnen schrijven. Omdat ik er niet de credits voor zou krijgen: dat telt niet mee, daar kunnen geen fondsen mee verworven worden. Het boek heeft een groot impact gehad, maar had een universiteitsprof dit geschreven, hij zou daar niet voor verloond worden. Hij zou het op zondagnamiddag, tussen de soep en de patatten, moeten schrijven.' Dit is een systeemfout in de academische wereld die Bart Van Loo in zijn opiniestuk wil aankaarten.

Bart Van Loo heeft vier jaar aan 'De Bourgondiers' gewerkt. 'Onze universitairen zitten elke dag in de confituur van hun vakdomein. Waarom schrijven ze niet van die even baanbrekende, toegankelijke boeken? Dat is omdat dit niet gestimuleerd wordt. Het is een systeemfout die van binnenuit moet aangepakt worden. Dit is mijn pleidooi. Binnen de universiteit is er een verlangen naar een vrijer schrijven', aldus Van Loo die heel wat positieve reacties kreeg vanuit de academische wereld op zijn opiniestuk.

Herbekijk hieronder De Afspraak met Bart Van Loo.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief