De gemiste kansen van het Westen - waar ging het fout? Professor Jonathan Holslag schreef er een boek over

Non-fictie VRT NWS

Het jaar 1989 luidde, met de Val van de Muur, een nieuwe periode van vrijheid en welvaart in. Dertig jaar later lijkt dit gouden tijdperk voorbij en worden er opnieuw muren opgetrokken. Waar ging het mis? Professor Internationale Politiek Jonathan Holslag maakt een analyse in 'Van muur tot muur. De wereldpolitiek vanaf 1989'.

Nieuwe spelers

Bart Schols nodigde Holslag uit in De Afspraak. Het einde van het boek voorspelt weinig goeds, vindt Schols, want dan zijn we in oorlog met de Chinezen. Holslag nuanceert: 'De vraag is niet hoe we die oorlog voorbereiden, maar hoe we die voorkomen. Dat is een essentiële les van de geschiedenis van de wereldpolitiek. Een land dat sterker wordt, is niet alleen een uitdaging, maar een land dat verzwakt, is ook een bedreiging. Een van de oorzaken van conflict is niet kracht, maar zwakte. Als een regio als het Westen systematisch verzwakt, economisch, maatschappelijk, militair, dan creëer je een situatie waardoor een ander land steeds verder gaat, zoals de Russen heel erg doen. De Chinezen beginnen dat ook te doen.'

Gemiste kansen voor het Westen

'Ik poog om een aantal verhaallijnen te combineren. We kunnen focussen op veiligheid. Het feit dat we door ons handelsbeleid 30 jaar lang onze grote concurrenten sterk hebben gemaakt. Maar intern in onze westerse samenleving, ondanks onze welvaart en rijkdom, hebben we gefaald om een economie overeind te trekken die duurzamer is, meer respect heeft voor de mensen. In de plaats daarvan hebben we de industrie hier gehouden, maar ook heel veel verhuisd, onze greep op de economie hebben we losgelaten, waar onze concurrenten van hebben geprofiteerd. Wat heel belangrijk is, zoals in beide dossiers vandaag, is dat we het vanaf het begin heel goed wisten,' vertelt Holslag.

Dit is een terugblik, werpt Schols op. 'Waren er die het wisten en die het anders hadden moeten doen?'

Holslag: 'Onze industrie trok naar de lageloonlanden i.p.v. hier te produceren en mensen tewerk te stellen en hier de toon te zetten voor een groene revolutie. 30 jaar geleden al hielden economen een pleidooi voor de Green New Deal.' Dit is één van die gemiste kansen.

Holslag ziet drie oorzaken voor de huidige verzwakte internationale positie van het Westen: het loslaten van de teugels door de overheid - eigen aan een periode van welvaart en vrede - en winstmaximalisatie zijn er twee van.

Het tij keren

Volgens Holslag bevinden we ons momenteel op een kantelpunt. 'Op momenten van onzekerheid en turbulentie is het meer dan ooit belangrijk om je waarden en normen op scherp te stellen. Laat je die los, dan wordt het voor de mensen die deel uitmaken van onze samenleving moeilijk om zich te herkennen in dat project. Dan krijg je fragmentatie. Dat is net wat het meest meedogenloos wordt uitgebuit door onze concurrenten.'

Bekijk hieronder De Afspraak met Jonathan Holslag n.a.v. zijn boek 'Van muur tot muur. De wereldpolitiek vanaf 1989'.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief