De website langzullenwelezen.be gaat begin volgend jaar offline en de informatie wordt sinds 1 november niet meer aangevuld. Wil je op de hoogte blijven van het laatste boekennieuws uit de VRT-programma's en leestips ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Privédomein

De Braziliaanse schrijfster Clarice Lispector schreef 250 brieven aan haar zussen

Pompidou

De Braziliaanse schrijfster Clarice Lispector was een verwoed brievenschrijfster. Privé-domein bundelde in 'Mijn lievelingen' de brieven aan haar zussen. Lispector doet daarin verslag van haar artistieke ontdekkingen, haar ontmoetingen en haar leven als schrijfster. Een kolfje naar de hand van schrijfster Gaea Schoeters, die erover vertelde in Pompidou op Klara.

Het werk van Clarice Lispector wordt de laatste jaren herontdekt. 'Bij Privé-domein werden al een aantal kronieken van Clarice Lispector samengebracht,' vertelt Gaea Schoeters. 'Nu is er een deel waarin de 250 brieven zijn samengebracht die Lispector heeft geschreven aan haar zussen, grofweg tussen haar 17de en haar 40ste, tijdens de periode dat ze in het buitenland zat. Ze was getrouwd met een diplomaat en, zoals je weet, zien diplomatenvrouwen de hele wereld en eigenlijk dan vooral de binnenkant van hun huis.'

'In de biografieën van diplomatenvrouwen krijg je vaak een stiekeme inkijk in de wereld van de society en in het hele roddelcircuit dat daarbij hoort. Van Alma Mahler bestaat er bijvoorbeeld een balboekje van de hele kunstgeschiedenis van die periode, of van Claire Goll is er een boek dat venijniger is en meer roddels bevat. Dat had je dus niet bij Lispector, want laat haar nu net een beetje asociaal zijn. Ze had een hekel aan dat hele gebeuren.'

Een ijkpunt in de Braziliaanse literatuur

Lispector was op dat moment al aan het schrijven vooraleer ze naar het buitenland trok. Haar debuut verscheen ongeveer tegelijk met haar vertrek uit Brazilië. 'Haar debuut was meteen een enorme hit, want het werd gezien als een ijkpunt in de Braziliaanse literatuur,' legt Schoeters uit. 'Vanuit een soort monologue intérieur onderzocht ze de binnenkant van haar personages. Het doet een beetje denken aan Virgina Woolf of James Joyce, die ze niet gelezen had toen ze de boeken schreef. Daarnaast heeft ze eigenlijk ook als eerste naar de geest van de moderne mensch gekeken. Natuurlijk is dat niet de meest gemakkelijke, toegankelijke literatuur.'

Afgesneden van de literatuur

Nadat haar debuut verscheen, moest Lispector met haar echtgenoot mee op diplomatieke missie. 'Ze was geïnteresseerd in Europa, maar tegelijkertijd voel je een auteur die afgesneden is van haar eigen literaire ontwikkeling.' Lispector hing volledig af van haar twee zussen die recensies en andere tijdschriftartikels moesten opsturen naar haar.

'Ze zit voortdurend te wachten op de respons op haar eigen werk, maar zeker ook naar wat er nog wordt geschreven in Brazilië,' vult Gaea Schoeters aan. ''Welke literaire traditie ontwikkelt zich rondom mij? Wat is mijn positie als auteur binnen het Portugese taalgebied? Stuur mij boeken!' Dat hoor je haar de hele tijd vragen. Je voelt een enorme eenzaamheid. Ze mist haar land en haar familie, maar ze mist net zo erg haar intellectuele, literaire familie. Wanneer ze terugkeert naar Brazilië, zal ze literair helemaal openbloeien.'

Mijn lievelingen is uitgegeven bij De Arbeiderspers.

Beluister het volledige gesprek op Klara Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief