De allermooiste poëzie volgens Henny Vrienten (1948 - 2022)

Poëzie Radio 1

Henny Vrienten, zanger en bassist van de Nederlandse band 'Doe Maar' is overleden. Hij componeerde, naar eigen schatting, zo'n 2.000 muziekwerken bij elkaar.

'Welke boeken hebben je leven veranderd?' Dit is een vraag die Radio 1 - presentator Friedl' Lesage hem ooit stelde voor het radioprogramma 'Een leven in boeken' (2008). 'Het werd een gesprek vol prachtige verhalen van een man met smaak, humor en veel zelfrelativering', schrijft Friedl' op Facebook. Dit is een fragment uit de tekst die ze voor het gelijknamige boek uitschreef:

De poëzie van T.S. Eliot en Vondel

'Henny Vrienten interviewen is altijd een genot. Hem daarvoor strikken is een heel ander verhaal. Een voorgeschiedenis hebben helpt. Zo had ik hem al eerder geïnterviewd en was hij helemaal lyrisch geworden bij het idee zijn boekenkast ooit te reduceren tot een kastje met maximaal veertig exemplaren. Toen ik hem aan dat verhaal herinnerde, was hij meteen verkocht. ‘En nu wil je weten welke boeken dat kastje zullen halen?’ ‘Precies. En vijf volstaat. Over die andere 35 mag je nog 35 jaar nadenken.’ Welke de vijf ultieme boeken waren, daar was hij vrij snel uit. ‘Al zal er veel poëzie tussen zitten, want tegenwoordig is dat het enige wat ik nog lees.’

Time present and time past
Are both perhaps present in time future,
And time future contained in time past.
If all time is eternally present
All time is unredeemable.
What might have been is an abstraction
Remaining a perpetual possibility
Only in a world of speculation.

Het zijn de mooie woorden van T.S. Eliot uit 'The Four Quartets'. Volgens Henny Vrienten veruit de allerbeste poëzie.

''Als ik ergens van onder de indruk ben, wil ik het ook echt proberen te doorgronden. Dat is bij iemand als Eliot erg moeilijk. Zijn werk verzamelen lukt wel, maar ook zijn bronnen kennen is geen sinecure. Eliot was de eerste samplekeizer van de dichterswereld. Hij samplede poëzie. Dat had hij van Ezra Pound, die hem begeleidde en The Waste Land redigeerde tot dat fantastische gedicht. Toen hij elf was, had hij Dante al gelezen. Ik ben dus al die bronnen ook gaan lezen, en zijn tijdgenoten om te kijken hoe bijzonder hij nu was.

'The Four Quartets' gaat over vier plaatsen in zijn leven, waar hij veel mee had. Het gaat over het heden en het verleden en waar je staat als mens. Ik ken geen poëzie die mij ooit meer raakte. Hoewel de man zelf niet verder van mij af kon staan. Hij had altijd een vierdelig pak aan, was een beetje gefrustreerd, hield er een heel rechts gedachtegoed op na en werd verdacht van homoseksuele activiteiten. Ze hebben hem ook wel eens bepoederd aangetroffen, maar verder was hij gewoon een bankbediende van het edele soort.

Ik droomde ervan een bloemlezing te maken met de slechtste gedichten ter wereld. Het vervelende is dat ik iemand ben die last heeft van zijn geweten. Die slechtste gedichten zijn niet alleen door slechte dichters geschreven maar ook door goede dichters. Die confrontatie durf ik niet aan. Dus ben ik overgeschakeld naar een ander idee: De Totaal Overbodige Vrienten. Dat is een cassette met tien bloemlezingen vol gedichten waar je helemaal niks aan hebt. Zoals poëzie over mummies en veenlijken, over schelpdieren, stenen of sigaretten. Ik vind het prachtig omdat in het nutteloze heel veel schoonheid zit.'

Het meest kostbare van al zijn boeken was een heel oud exemplaar van Vondel. Hij vond het vervelend om hiermee op te scheppen maar dit unieke exemplaar was het begin van zijn Vondel-verzameling. Een tweedelig werk waarvan hij alleen maar het eerste deel had meegebracht. Stel dat hij een auto-ongeluk had gekregen, dan had hij nog altijd dat andere deel, gesteld dat hij er zelf ook nog was. Dit exemplaar verscheen in de zeventiende eeuw bij een uitgever in Franeker. Een van die kleine stadjes in Nederland die op veel fronten heel belangrijk waren, met bloeiende industrieën, uitgeverijen en drukkerijen. Daar zijn ondertussen twee wereldoorlogen over gegaan, een hoop watersnoodrampen en noem maar op. Alles is er verdwenen. Maar dit boek is impecable. Het zit in een kalfsleren band, er is geen pagina beschadigd.'’s Ochtends ga ik altijd even naar het Waterlooplein, de buik van Amsterdam. Daar komen de boedeltjes van pas overleden mensen terecht die geen kinderen hebben of kinderen zonder interesse voor boeken. Heel triest. Op een druilerige maandagochtend stond daar eens een doosje met daarin een eerste druk van Vondel. Ik keek de verkoper vragend aan: ‘Doe maar een gulden,’ zei hij, ‘jij mag ook wel eens een mazzeltje hebben.’ Ik heb dus een eerste druk van Vondel gekocht voor één gulden! Niet dat het bij mij om de waarde gaat. Het gaat erom dat ik dat in mijn kast mag bewaren.'

Lieve Henny Vrienten, ik hoop dat je deze boeken hebt meegenomen naar hierboven. Om de lange zomeravonden mee te vullen.' - Friedl' Lesage

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief