Christopher Wylie, klokkenluider bij Cambridge Analytica: 'Ik ben hoopvol'

Boekenmarathon VRT NU

De Canadese klokkenluider Christopher Wylie vertelt in zijn boek ‘De grote dataroof’ over de ontstaansgeschiedenis van Cambridge Analytica, een bedrijf dat de gegevens van 87 miljoen Facebookgebruikers kon ontfutselen en zo het stemgedrag beïnvloedde van die gebruikers bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. Die werden uiteindelijk gewonnen door de Republikeinse kandidaat Donald Trump.

In een gesprek met Tom De Cock in de Boekenmarathon heeft hij het over hoe hij wegging bij het bedrijf, omdat hij het immoreel vond wat er gebeurde. 'Toen ik er pas begon, werkte ik bij een bedrijf in dienst van het Britse leger. Aanvankelijk wilden we extremisme op het internet afremmen', zegt hij. 'Hoe kwam het dat terreurorganisaties zoals IS of Boko Haram op dat moment een steeds grotere dreiging vormden? Hoe slaagden ze erin online mensen te werven? We hebben zo ontdekt hoe de algoritmes van Facebook werkten en dat Facebook een soort van oneerlijk voordeel aan die groeperingen gaf.'

Het bedrijf werd overgenomen door de Amerikaanse miljardair Robert Mercer, een prominent sponsor van bewegingen en organisaties met een rechts-conservatieve agenda. De leiding van het bedrijf kwam in handen van Steve Bannon, de latere campagneleider van Donald Trump bij de verkiezingen van 2016.

'Ons werk werd op zijn kop gezet', zegt hij. 'Nadat Steve Bannon het bedrijf in handen kreeg, kwamen er veel nieuwe mensen werken die ik niet kende. Ze hadden in Oost-Europa voor Russischgezinde partijen gewerkt en de verkiezingen gesaboteerd.'

Radicaliseren

Het bedrijf probeerde via de technologie die Wylie mee ontwikkeld had mensen te radicaliseren. 'Ik bekeek video's van mensen die deelnamen aan experimenten van Cambridge Analytica. Die mensen werden maandenlang blootgesteld aan complottheorieën over de zogenaamde uitroeiing van het blanke ras. Toen ik zag met welke haatgevoelens mensen daarop reageerden... Ik kon er niet blijven werken. Ik vond het immoreel.'

Toen Wylie vertrok werd hij meteen door het bedrijf bedreigd. Hij ging praten met Facebook. 'Daar wisten ze wat er aan de hand was, maar ze deden er niets aan.' Ook bij de administratie van toenmalige president Obama ving hij bot. Zij waren ervan overtuigd dat Hillary Clinton de verkiezingen zou winnen en ze wilden niet tussenkomen.

Ramp

'Toen ik daarna de uitslag zag van de presidentsverkiezingen van 2016 en van het brexitreferendum... het voelde alsof ik naar een treinramp keek die ik had zien aankomen, maar alle andere betrokkenen niet. Je staat van buitenaf toe te kijken. Ik vond het heel pijnlijk omdat die ramp ook mee door mij was ontstaan.'

'Pas daarna zijn mensen beginnen te beseffen dat data een heel machtig medium zijn en dat wat online gebeurt, net zo reëel is als wet in het ware leven gebeurt.'

Klokkenluider

In 2018 besloot Wylie om als klokkenluider het schandaal naar buiten te brengen. Wylie is niet trots op zichzelf, maar wel hoopvol. 'Trots zou ik mezelf niet noemen, want dat is moeilijk als een fout moet rechtzetten. Maar ik voel me nu hoopvol en optimistisch. We hebben er veel uit geleerd.'

'Gegevensbescherming, privacy en sociale media zijn hoog op de politieke agenda komen te staan. De volgende stap is dat overheden de technologiereuzen aan banden gaan leggen. Het nodig dat de Verenigde Staten die industrie regels gaan opleggen, net zoals de Europese Unie gedaan heeft met de GDPR.'

Bekijk het volledige gesprek met Christopher Wylie op VRT NU.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief