Schokland

Vekeman las 'De generaal van het dode leger' van Ismail Kadare, meest sinistere boek ooit

Fictie Pompidou

In 'De generaal van het dode leger' hangt Ismail Kadare een pessimistisch beeld op van zijn geboorteland Albanië. Nog nooit las Christophe Vekeman zo'n sinister boek. Lees hieronder de recensie die hij bracht in Pompidou op Klara.

Zesentachtig jaren telt hij, Ismail Kadare, de bekendste schrijver van Albanië, die weliswaar sinds 1990 soms voltijds en soms deeltijds in Parijs woonachtig is. En zoals dat gaat met de bekendste schrijvers van hun land schreef Kadare heel wat boeken, maar het is zijn debuut uit 1963 dat vandaag in een licht herziene oude vertaling een herdruk beleeft in de reeks ‘Kritische Klassieken’ van uitgeverij Schokland.

Nu, een kritisch boek kan 'De generaal van het dode leger' inderdaad worden genoemd, met name ten aanzien van het Albanese volk zelf.

De hoofdfiguur van het boek, de generaal uit de titel, is trouwens helemaal geen Albanees, maar wel een Italiaan die twintig jaar na Wereldoorlog II in het gezelschap van een sikkeneurige priester naar Albanië afreist teneinde daar per houweel de stoffelijke resten van zijn eertijds gevallen landgenoten uit de modder op te graven en naar hun vaderland terug te brengen – ‘Alle schepselen Gods moeten rusten in de bodem die hen geboren heeft zien worden’.

Behalve ‘een heilige taak’, echter, een ‘edele opdracht’ en ‘een gewijde taak’, is het in meerdere betekenissen van het woord waarlijk uitputtend werk, mede door de herfstige weersomstandigheden. ‘Hij had juist altijd gemeend,’ staat er, ‘dat zijn opdracht alleen bij slecht weer volvoerd zou kunnen worden’, en het moet gezegd dat de generaal in dezen op zijn wenken bediend wordt, want tussen de eerste zin (‘Regen en natte sneeuw vielen op de vreemde aarde’) en de laatste (‘De wind blies aan één stuk door’) valt er geen streepje zon te bekennen.

Ook niet – het mag inmiddels duidelijk zijn – figuurlijk gesproken. Het opgraven van de lichamen, die geïdentificeerd worden aan de hand van hun lengte en hun gebit, maar vooral dankzij een becijferd medaillon van de maagd Maria om hun hals, gaat gepaard met besmettingsgevaar, en tot overmaat van ramp krijgen de generaal, de priester en hun graafploeg te maken met provocaties en tegenkantingen van die vermaledijde Albanese bevolking.Dit is het lot van onze vijanden,’ zo staat op zeker ogenblik in houtskool te lezen op zo’n begraafplaats die op het punt staat onder handen te worden genomen.

Een leuk boek valt 'De generaal van het dode leger', dit verslag van ‘een tocht door de duisternis van de dood’, bijgevolg bepaald niet te noemen – maar is het desondanks de moeite van het lezen waard?

Lees de volledige recensie op Klara.be of beluister ze hieronder.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief