Foto Jonathan Franzen: Janet Fine

Christophe Vekeman leest opnieuw een meesterwerk van Jonathan Franzen: 'Kruispunt'

Fictie Klara

De Amerikaanse schrijver Jonathan Franzen heeft een nieuw boek uit: Kruispunt. Opnieuw een vuistdikke roman met een korte titel. En opnieuw een meesterwerk, vindt Christophe Vekeman.

Christophe Vekeman over 'Kruispunt':

Jonathan Franzen werd geboren in 1959 in de Amerikaanse staat Illinois, brak in 2001 wereldwijd door met zijn roman The Corrections, en schreef vervolgens nog de meesterwerken Freedom en, in 2015, Purity.

Zopas is Crossroads verschenen, in het Nederlands Kruispunt getiteld, en ook dat is weer een opvallend korte titel voor een opvallend dikke roman. En het is opniéúw een meesterwerk. Ik durf zelfs te zeggen, al wil ik er toegeeflijk aan laten voorafgaan dat ik de rest van de voornoemde boeken niet recent herlezen heb: het meesterlijkste werk dat hij tot nog toe publiceerde.

Waar ligt dat aan, zult u nu vanzelfsprekend willen weten, en plots schiet mij, op zoek naar een accuraat antwoord, de onbeholpenheid te binnen waarmee heroïnegebruikers soms proberen de gewaarwording van een zogeheten ‘shot’ te omschrijven: het effect daarvan zou kunnen worden vergeleken met het beste orgasme dat je in je leven ooit ervaren hebt, maar dan tienmaal sterker. Ik bedoel maar: je kan je best doen om een en ander zo goed mogelijk uit te drukken, maar uiteindelijk komt het er vaak toch op neer dat je iets zélf moet meemaken om te weten wat het is…

Dat het voorgaande qua inleiding misschien een tikje aan de wijdlopige kant lijkt te zijn, is trouwens zeer toepasselijk in dit verband. Ook Franzen neemt immers zijn tijd in Kruispunt, en de berichtgeving her en der dat twee derde van het boek – een slordige 360 pagina’s, wil dat zeggen – zich op een enkele dag in de kerstperiode van 1971 afspeelt, is een weinig bedrieglijk omdat Franzen een schrijver is die begrijpt dat een mens altijd weer de optelsom is van alle mensen die hij ooit is geweest, en die bijgevolg ongeziene hoeveelheden aandacht besteedt aan de voorgeschiedenis van zijn personages.

Juist dat ook stelt hem in staat om grote spanning op te bouwen. Waaruit heeft bijvoorbeeld ‘het debacle’ bestaan dat het leven van hulppredikant Russ Hildebrandt drie jaar geleden, in 1968 dus, danig ontwricht heeft en dat nog steeds grote gevolgen blijkt te hebben op zijn relatie met wie sindsdien zijn aartsvijand is, te weten Rick Ambrose, leider van de religieuze, aan Russ’ eigen progressieve Kerk verbonden, bepaald halfzachte maar zeer hippe jeugdvereniging Crossroads? De vraag werpt zich meteen al op aan het begin van de roman, maar zal pas omstreeks bladzijde 120 worden beantwoord.

Dat Franzen niettemin op geen enkel moment de indruk wekt de lezer aan het lijntje te houden, heeft te maken met het feit dat hij Russ Hildebrandt in die eerste 120 bladzijden weet neer te zetten als iemand wiens leven nu ook weer niet alléén maar door het betreffende debacle van drie jaar geleden bepaald wordt: er zijn wel degelijk heel wat momenten dat hij en de lezer níét aan die affaire denken, bijvoorbeeld wanneer Russ vergaat van de overspelige, hoopvolle wellust die hij bij zichzelf vaststelt ten aanzien van de 36-jarige blonde weduwe die sinds kort tot zijn kerkgemeenschap toegetreden is.

Lees verder op klara.be

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief