'Philip Roth'- biografie door in opspraak gekomen Blake Bailey doet oeuvre Roth geen eer aan

Biografie Pompidou

De Amerikaanse auteur Blake Bailey spitte leven en werk van Philip Roth uit en distilleerde uit dat materiaal een biografie, verschenen bij De Bezige Bij. Kort na publicatie raakte de biograaf in de VS in opspraak (#metoo), en distantieerde de uitgever zich van het boek. Maar dat hield Frank Albers niet tegen om zich in de biografie te verdiepen.

'De Amerikaanse uitgeverij heeft niet alleen dit boek uit de handel genomen, maar het voorschot dat naar Bailey ging om aan het boek te werken, ook gestort op een rekening van een vereniging tegen seksueel geweld', vertelt Albers. 'Voorlopig is de biograaf nog niet veroordeeld en zo lang dat nog niet gebeurd is, moet je het boek niet niet uitgeven', vindt Albers. Het is wel een biografie van een man, Philip Roth, die ook als niet erg vrouwvriendelijk bestempeld wordt.

Albers zegt dat alles fout is aan dit verhaal. 'Roth heeft deze biografie zelf besteld. Hij wilde deze biografie omdat hij schrik had dat zijn reputatie voor eens en voor altijd beschadigd was door het boek van zijn tweede echtgenote, waarin hij niet bepaald vriendelijk wordt afgebeeld. En hij heeft eerst aan het neefje van zijn vriend Arthur Miller gevraagd om de biografie te schrijven. Hij gaf aan zijn biografen zelf mee welke mensen ze moeten interviewen en welke vragen ze moeten stellen. En Miller kreeg ruzie met Roth, 'want een biograaf is iets anders dan een klerk', zei hij. En Bailey had biografieën geschreven over bijvoorbeeld Richard Yates die goed onthaald zijn in Amerika. En hij heeft zich er zelf een beetje 'ingeslijmd'. Hij werd door Roth geïnterviewd. Op een bepaald moment begint Roth op te scheppen over de vrouwen die hij gehad heeft in zijn leven. Roth vertelt Bailey, die hij nog maar net ontmoet heeft, over Ali McGraw, de actrice van Love Stories: 'Die had ik ook kunnen hebben.' En Bailey vraagt: 'Heb je haar dan niet versierd?' Waarop Roht zegt: 'Nee.' En Bailey: 'Dat zou ik toch gedaan hebben.' Waarop Roth zegt: 'You're hired.' Ze vinden mekaar dus in dat machogedrag', legt Albers uit.

'Op een bepaald moment staat in het boek beschreven, dat Roth naar toilet gaat en dan hoort Bailey de oude Philip Roth plassen. Dan schrijft Bailey: 'Ik hoor het stroelende water van de grootste schrijver van Amerika, veel beter wordt het niet in het leven van een literair biograaf.' Op dat niveau hebben deze heren elkaar gevonden. En dat verklaart waarom dit boek eigenlijk een blamage is voor Philip Roth. Hij had gezegd: 'Ik wil niet dat je me rehabiliteert, maak me gewoon interessant.' En die man maakt daar het motto van zijn biografie van. Hij heeft geprobeerd zich in te leven in de geest van Philip Roth. Roth heeft deze biografie niet meer kunnen nalezen. De vraag is: 'Wat moet je doen in een biografie'. De lezing door Bailey van de 31 romans van Roth is zeer schools en oppervlakkig. Een beetje één op één relaties vaststellen tussen romanpersonages en echte vrouwen. Veel verder komt deze man niet. Het boek gaat ten onder aan anekdotiek. Wat is het doel van een biografie? Alle smeuïge details van een leven naar boven spitten of een visie ontwikkelen op een oeuvre', vraagt Albers zich af. Joost de Vries vindt dit dus wel een interessant boek, maar Frank Albers echt niet. 'Deze biograaf vertelt echt niet steeds de twee kanten van het verhaal. Heel veel vrouwen die in het boek vermeld worden, wilden hier niet aan meewerken. En dus staan er veel pseudoniemen in het boek. Dan is de vraag: Ben je nu een roman aan het schrijven of een biografie?' gaat Albers verder.

'Roth komt uit een interessant milieu: een Joods arbeidersmilieu in New Jersey. De eerste dertig pagina's gaan daarover en zijn dan interessant. Maar Bailey heeft geen enkele link met en kennis van dit milieu. Daarna krijg je een portret van een oversekst wrokkig mannetje. En op het einde, als hij impotent is, wordt het weer een mooi boek. Want dan krijg je een oudere man die een beetje van zijn obsessies bevrijd is. En dan wordt het ook wel weer een beetje droevig. Als je een visie wil krijgen op zijn oeuvre is dit boek een maat voor niks. Bailey doet het oeuvre geen eer aan door zich zo te verliezen in anekdotiek. Lees gewoon de boeken van Philip Roth', raadt Albers aan.

'Het mooie aan het boek is. Het is nog een beetje een culturele geschiedenis. Roth heeft zich erg ingezet voor schrijvers uit Tsjecho-Slovakije. Hij was ook gul. Er zijn ook vrouwen waar hij gewone vriendschappen mee had. En wat ik ook bewonder is zijn discipline. Hij schreef elke dag', sluit Albers af.

Herbeluister het interview op klara.be

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief