'Zowel over de diplomaat als de schrijver.' Bert Govaerts schreef een biografie over Marnix Gijsen

Non-fictie Pompidou

Bert Govaerts schreef met 'Dubbelman' een biografie van een man die ooit alomtegenwoordig was in de Nederlandse letteren: Marnix Gijsen.

Presentator Heleen Debruyne keek aanvankelijk een beetje op tegen het lezen van 'Dubbelman', een boek van 400 pagina's. 'Marnix Gijsen, een oude krokodil uit de Vlaamse letteren, moet ik daar nu een weekend aan besteden?' dacht ze. 'Maar het heeft me aangenaam verrast! Ik begon Marnix Gijsen interessant te vinden!'

Wie is Marnix Gijsen? Hij is geboren als Jan-Albert Goris. 'In mijn boek heb ik het over de twee: zowel over de diplomaat als de schrijver,' vertelt Bert Govaerts. Het begint in Antwerpen bij een gezin uit de gegoede burgerij. 'Zijn papa was een natiebaas, dat is iemand die ervoor moet zorgen dat de goederen die met schepen worden toegevoerd op een correcte manier worden ondergebracht, dat er niets gepikt wordt en zo voort. Een job met verantwoordelijkheid en ook redelijk goedbetaald. Hogere middenklasse, zou je zeggen.'

Handel versus antieke culturen

De twee zonen van vader Goris werden naar een handelsopleidig gestuurd. 'Nu heet het gewoon Universiteit Antwerpen, maar niet zo lang geleden heette dat Sint-Ignatius: dat was echt een handelshogeschool,' legt Bert Govaerts uit. 'Ik lees soms dat hij daar de moderne afdeling had gevolgd, maar dat klopt niet: er was gewoon geen andere afdeling dan handel.'

Beide broers waren voorbestemd voor de handel, maar dat was niet meteen wat Marnix Gijsen het interessantst vond. 'Hij was een voorbeeldige scholier tot hij ongeveer 14 of 15 jaar was, en dan krijgt hij belangstelling voor dingen die totaal niet passen bij de toekomstvisie van zijn ouders en die ook niet onderwezen werden op de handelsschool,' vertelt Govaerts. 'Hij kreeg belangstelling voor antieke culturen. Hij wilde Hebreeuws en Sanskriet leren. Hij wilde ook gewoon Latijn leren, wat niet zo abnormaal was op dat ogenblik, maar dat stond ook niet op het programma. Hij heeft dan geprobeerd om dat op eigen houtje te leren, maar daar is natuurlijk niets van gekomen.'

Flamingantisme

'Die schoolse opleiding is helemaal fout gelopen,' gaat Govaerts verder. 'De oorlog is daar tussen gekomen en dat heeft zijn onwil om naar school te gaan nog versneld. Het was ook een Franstalige school en hij was heel flamingantisch. Hij heeft een aantal flamingantische teksten geschreven en gepubliceerd, en voor die gepubliceerde teksten is hij uiteindelijk buitengegooid.'

Tijdens de oorlog is hij een kleine, maar heel actieve aktivist geworden. Hij was een grote voorstander van de vernederlandsing van Gent en alle mensen die daarachter stonden.

We weten dat veel activististische figuren na de oorlog hun baan verloren. Hoe is Marnix Gijsen daar uitgekomen? En hoe werd hij uiteindelijk diplomaat, én schrijver? Wat typeert zijn werk?

Beluister het volledige gesprek met Bert Govaerts via Klara Select.

Deel dit artikel

Nog meer boekennieuws op

Kom erbij en lees mee.

Begint het te kriebelen?

Goesting om jouw boekenkast aan te leggen?
Laat het leesplezier beginnen!

Log in met je VRT profiel

Meer leesplezier?

Blijf je graag op de hoogte van alle nieuwtjes?
We sturen je elke week een verse update!

Schrijf je in op de nieuwsbrief